www.archive-pl.com » PL » M » MP.PL

Total: 905

Choose link from "Titles, links and description words view":

Or switch to "Titles and links view".
  • Chirurg szczękowy Bydgoszcz - Poczet Lekarzy
    rogówki Jak często występuje Jest to rzadka wada wrodzona Czasami występuje rodzinnie Jak się objawia Od urodzenia rogówka jest w różnym stopniu przymglona a w najcięższej postaci cała rogówka jest zmętniała biała zob Bielmo rogówki i unaczyniona ryc 3 Dzieje się tak gdyż przy braku rąbka stanowiącego barierę między twardówką a rogówką naczynia nadtwardówki i spojówki przechodzą na rogówkę Od typowego bielma pozapalnego zob Bielmo pozapalne twardówkorogówka różni się tym że nawet w bardzo ciężkich przypadkach centralna część rogówki jest bardziej przejrzysta niż obwodowa Jak lekarz stawia diagnozę Należy przeprowadzić badanie oczu w lampie szczelinowej zob Badanie w lampie szczelinowej co pozwala ocenić czy nie ma dodatkowych zaburzeń ocznych związanych z tą rzadką wadą tab 2 Konieczny jest też pomiar ciśnienia śródgałkowego zob Badanie ciśnienia wewnątrzgałkowego gdyż może występować jaskra zamkniętego kąta przesączania zob Jaskra pierwotnie zamkniętego kąta Dodatkowo wykonuje się pomiary keratometryczne i ocenia wadę refrakcji zob Badanie wady refrakcji Jakie są sposoby leczenia Należy korygować istniejącą wadę wzroku oraz monitorować cisnienie śródgałkowe Utrata przezierności centralnej części rogówki wskazuje na konieczność przeprowadzenia przeszczepu drążącego zob Przeszczep rogówki często u małych dzieci W przeciwnym razie takie oko będzie okiem niewidzącym Osoba po przeszczepie musi być pod ścisłą kontrolą okulistyczną w wyspecjalizowanym ośrodku gdyż zabieg ten jest obarczony dużym ryzykiem odrzucenia zob Przeszczep rogówki a także rozwojem jaskry wtórnej zob Jaskra wtórna Czasami konieczne jest przyjmowanie przez dłuższy czas kortykosteroidów w kroplach lub ogólnie rzadko stosuje się leki immunosupresyjne W przypadku odrzucenia przeszczepu rogówki konieczne jest powtórzenie zabiegu Tabela 2 Zaburzenia ocze towarzyszące twardówkorogówce wrodzony brak tęczówki aniridia niebieska twardówka zaćma jaskra zamkniętego kąta wrodzone zrosty przednie przemieszczenie soczewki nadwzroczność mała rogówka małoocze microphthalmus rzekome opadnięcie powieki szczelina siatkówki szczelina naczyniówki Niebieskie twardówki Niebieska twardówka to określenie wrodzonej wady twardówki Z powodu zaburzeń genetycznych związanych z syntezą głównego białka budującego twardówkę kolagenu włókna kolagenowe mają nieprawidłową budowę Twardówka jest ścieńczała przez co uwidacznia się położona pod nią naczyniówka Więcej Co to jest i jakie są tego przyczyny Twardówka to najbardziej zewnętrzna błona która wraz z rogówką tworzy włóknistą powłokę gałki ocznej Zbudowana jest ze sprężystych włókien kolagenowych nadających jej białą barwę Niebieska twardówka to określenie wrodzonej wady twardówki Z powodu zaburzeń genetycznych związanych z syntezą głównego białka budującego twardówkę kolagenu włókna kolagenowe mają nieprawidłową budowę Twardówka jest ścieńczała przez co uwidacznia się położona pod nią naczyniówka I to właśnie ona nadaje twardówce niebieskawą barwę Twardówki popularnie zwane białkówką oka mają więc barwę błękitnoniebieską zamiast białej Obraz kliniczny niebieskiej twardówki zależy od stopnia jej ścieńczenia Należy ją jednak odróżnić od szarawej twardówki w tzw melanozie ocznej szarawy kolor spowodowany jest gromadzeniem się w samej twardówce lub pod nią brązowego barwnika melaniny oraz od ścieńczenia nabytego na przykład po zapaleniach zob Zapalenie twardówki lub w przebiegu reumatoidalnego zapalenia stawów które pojawia się raczej u dorosłych Występowanie niebieskich twardówek jest najczęściej pierwszym objawem wrodzonej łamliwości kości łac osteogenesis imperfecta choroby charakteryzującej się dodatkowo kruchością kości złamania nawet przy bardzo niewielkich urazach od dzieciństwa oraz głuchotą Niebieskie twardówki mogą się pojawić również u osób z zespołem Ehlersa i Danlosa typ VI z 20 typów tego zespołu który jest rzadkim zespołem dziedzicznym charakteryzującym się nadmierną ruchomością stawów skrzywieniem kręgosłupa od umiarkowanego do ciężkiego wadami serca oraz nieprawidłowościami skóry która po zranieniu trudno się goi oraz łatwo powstają w niej sińce Podłożem tych zaburzeń jest niedobór jednego z enzymów biorących udział w syntezie kolagenu hydroksylazy lizylowej prokolagenu Trzecim także rzadkim zaburzeniem związanym z występowaniem niebieskich twardówek jest zespół kruchej rogówki niebieskiej twardówki rogówki kulistej oraz nadmiernej ruchomości stawów W zespole tym aktywność hydroksylazy lizylowej jest prawidłowa Jak często występuje Jest to niezwykle rzadka wada wrodzona Jak się objawia Omawiane zespoły chorobowe mogą objawiać się złamaniami kości nawet po drobnych urazach już w dzieciństwie skrzywieniem kregosłupa oraz nadmiernie elastyczną trudno gojacą sie po zranieniach skórą Często występują głuchota i szumy w uszach Błękitna barwa twardówki może być pierwszym zauważalnym objawem zaburzeń ogólnych Jak lekarz stawia diagnozę Rozpoznanie stawia się na podstawie badania okulistycznego Stwierdzenie charakterystycznych objawów wymaga potwierdzenia w badaniach dodatkowych W przypadku wrodzonej łamliwości kości są to zdjęcia radiologiczne kości i zębów oraz badania biochemiczne kolagenu w próbkach pobranych od chorych w przypadku zaś podejrzenia zespołu Ehlersa i Danlosa ocenia się aktywność hydroksylazy lizylowej w pobranych fragmentach skóry Jakie są sposoby leczenia Z uwagi na genetyczne podłoże chorób ich leczenie przyczynowe nie jest możliwe Sam objaw niebieskich twardówek jest wskazówką do rozpoznania zespołu objawów chorobowych których skutki trzeba leczyć Ważna jest świadomość związku choroby z pojawianiem się złamań przy niewielkich urazach i ich wczesne leczenie ortopedyczne a także konieczność wczesnego wdrożenia rehabilitacji układu ruchu np ćwiczenia wzmacniające mięśnie przykręgosłupowe aby zapobiec rozwojowi skrzywienia kręgosłupa Zaleca sie też regularne badania słuchu W przypadku konieczności przeprowadzenia u tych chorych zabiegów na gałce ocznej na przykład operacji zeza niebieskie twardówki zmuszają okulistów do szczególnej ostrożności Wynika to stąd że ściana takiej gałki ocznej jest niezwykle cienka i łatwo może dojść do jej perforacji Zaleca się poradnictwo genetyczne przebadanie członków rodziny pod kątem opisanych wyżej anomalii Oczopląs Oczopląs polega na mimowolnych drgających ruchach oczu w poziomie pionie lub obrotowo Ruchy mogą być stałe lub zmieniać się zależnie od kierunku patrzenia Nieprawidłowe oczopląsowe ruchy gałek ocznych powodują pogorszenie ostrości wzroku głównie w dal Więcej Co to jest oczopląs i jakie są przyczyny Oczopląs ang nystagmus polega na mimowolnych drgających ruchach oczu w poziomie pionie lub obrotowo Ruchy mogą być stałe lub zmieniać się zależnie od kierunku patrzenia Jeżeli oczy wykonują rytmicznie ruch w obu kierunkach np w prawo i lewo lub w górę i w dół z jednakową szybkością mówimy o oczopląsie wahadłowym Oczopląs skaczący występuje wtedy gdy ruch oczu w jedną stronę jest szybszy niż w drugą Kierunek oczopląsu umownie określa się według kierunku fazy szybkiej Nieprawidłowe oczopląsowe ruchy gałek ocznych powodują pogorszenie ostrości wzroku zob Badanie ostrości wzroku głównie w dal Oczopląs może mieć charakter fizjologiczny np oczopląs okoruchowy fiksacyjny Oczopląs okoruchowy optokinetyczny powstaje podczas oglądania szybko poruszających się przedmiotów na przykład w czasie wyglądania przez okno podczas jazdy pociągiem czy samochodem Może go też wywołać w czasie patrzenia na wirujący bęben z jasnymi i ciemnymi pionowymi prążkami W uszkodzeniach ośrodkowego układu nerwowego które obejmują drogę przewodzenia bodźców wzrokowych nie jest możliwe wywołanie oczopląsu optokinetycznego Patologiczny oczopląs błędnikowy pojawia się w związku z chorobami błędnika w uchu wewnętrznym Patologiczny oczopląs pochodzenia ocznego stwierdza się we wrodzonych wadach gałki ocznej na przykład w zaćmie zob Zaćma w bielactwie zob Bielactwo w niedorozwoju części plamkowej siatkówki zob Niedorozwój części plamkowej siatkówki U chorych z guzami okolicy skrzyżowania nerwów wzrokowych i u słabowidzących dzieci może występować tzw spasmus nutans Jest to mimowolny stały ruch oczu i głowy a czasem całego ciała Ruchy te mogą się zmniejszać albo nawet zanikać do około 3 roku życia najczęściej u tych chorych dzieci u których udało się uzyskać poprawę widzenia Niekiedy można zaobserwować oczopląs ukryty który występuje po zasłonięciu jednego oka a znika przy obu oczach otwartych Patologiczny oczopląs pochodzenia ośrodkowego występuje przy uszkodzeniach w podstawie czaszki w chorobach móżdżku w uszkodzeniach jądra nerwu VI zob Choroby nerwu VI i w stwardnieniu rozsianym W uszkodzeniach śródmózgowia można zaobserwować oczopląs konwergencyjno retrakcyjny przy patrzeniu w górę gałki oczne ustawiają się zbieżnie a jednocześnie wciągane są w głąb oczodołu uszkodzenia w obrębie tylnego dołu czaszki oraz spowodowane niektórymi lekami mogą się wiązać z oczopląsem ku górze oczopląs okresowo naprzemienny mogą wywołać uszkodzenia pnia mózgu w chorobach naczyniowych czy demielinizacyjnych oczopląs huśtawkowo naprzemienny jedno oko podnosi się i zwraca do wewnątrz a drugie zaś opada i zwraca na zewnątrz mogą go wywołać uszkodzenia skrzyżowania wzrokowego Bezpośrednio po urodzeniu lub we wczesnym niemowlęctwie może pojawić się oczopląs wrodzony o nieznanej przyczynie Trwa on przez całe życie chociaż wraz z rozwojem dziecka może się zmniejszać Ten typ oczopląsu wiąże się z obniżoną ostrością wzroku i nie występuje w czasie snu Zwykle ostrość wzroku do bliży jest lepsza niż w dal gdyż zbieżne ustawienie oczu przy czytaniu zmniejsza nasilenie ruchów oczopląsowych Niektóre postacie wrodzonego oczopląsu wywołują wyrównawcze ustawienie głowy Pojawia się ono gdy siła oczopląsu jest różna w zależności od kierunku spojrzenia Istnieje wówczas tzw strefa ciszy neutralna która odpowiada tej części pola widzenia w której ruchy oczu są najmniejsze lub zanikają W takiej sytuacji pacjent skręca głowę w bok Na przykład gdy u chorego przy patrzeniu w prawo oczopląs jest największy a przy patrzeniu w lewo oczy są spokojnie pacjent skręca głowę w prawo w kierunku największego oczopląsu a jego oczy dla utrzymania fiksacji przedmiotu położonego na wprost zwracają się w lewo w kierunku strefy ciszy Można w skrócie powiedzieć że strefa ciszy zostaje przeniesiona na wprost Dzięki temu poprawia się ostrość wzroku Oczopląs może zostać zablokowany przez zez zbieżny lub rozbieżny zob Zez jawny Opisywany też jest zespół blokady przez konwergencję obu oczu obserwowany u małych dzieci W tych przypadkach na skutek stałego zbieżnego ustawienia obu oczu powstaje przykurcz obu mięśni prostych przyśrodkowych i brak ruchu odwodzenia obu oczu zob Zaburzenia ruchomości gałek ocznych Jak często występuje Nie ma dostępnych danych dotyczących częstości występowania oczopląsu patologicznego W praktyce występuje on rzadko Jak lekarz stawia diagnozę Konieczny jest dokładny wywiad pełne badanie okulistyczne badania dodatkowe np badanie metodą rezonansu magnetycznego oraz konsultacje neurologa i laryngologa aby najprecyzyjniej ustalić przyczyny oczopląsu Jakie są sposoby leczenia oczopląsu Leczeniem oczopląsu zajmują się odpowiedni specjaliści neurolog neurochirurg laryngolog onkolog okulista W oczopląsie o nieznanej przyczynie z wyrównawczym ustawieniem głowy oraz gdy jest blokowany przez konwergencję okulista można stosować okulary pryzmatyczne Można też podawać toksynę botulinową A do odpowiednich mięśni gałkoruchowych Wykonuje się również operacje mięśni gałkoruchowych w celu przesunięcie gałek ocznych w kierunku największego oczopląsu Dzięki temu strefa ciszy znajdzie się na wprost a wyrównawcze ustawienie głowy ustąpi zmniejszają się też ruchy oczopląsowe co powoduje poprawę ostrości wzroku Nie zawsze jednak operacje oczopląsu dają trwały wynik Co zrobić po zakończeniu leczenia Po zakończeniu leczenia przyczynowego jak również okulistycznego konieczna jest okresowa kontrola u odpowiednich specjalistów Jak uniknąć zachorowania Nie jest możliwe zapobieganie chorobom których objawem bywa oczopląs ani zapobieganie wrodzonemu oczopląsowi o nieznanej przyczynie Dlatego ważne są okresowe badania profilaktyczne na przykład u dzieci badania bilansowe w określonych miesiącach i latach życia Jaskra pierwotnie zamkniętego kąta Więcej Co to jest i jakie są przyczyny Jaskra pierwotnie zamkniętego kąta JPZK jest jedną z 2 głównych postaci tej choroby zob Jaskra Cechą odróżniającą ją od jaskry otwartego kąta są nawracające bóle oczu i głowy z okresowym zamgleniem widzenia pojawiające się od wczesnych etapów rozwoju choroby a także o czym należy pamiętać poprzedzające jej rozwój Występują one w oczach których budowa anatomiczna usposabia do czasowego odwracalnego zamykania się kąta przesączania na mniejszej lub większej części jego obwodu zob Jaskra ryc 1 Jest to tzw pierwotne zamknięcie kąta PZK którego skutkiem jest zablokowanie dostępu cieczy wodnistej do dróg odpływu i okresowy wzrost ciśnienia wewnątrzgałkowego Z czasem nawrotowość tego stanu incydenty ostrych ataków pełnego zamknięcia kata lub jego przewlekły i nieodwracalny charakter powodują jaskrę pierwotnie zamkniętego kąta z postępującym jaskrowym zanikiem nerwu wzrokowego Pierwotne zamknięcie kąta PZK do którego predysponują wrodzone cechy anatomiczne oka może występować rodzinnie w I stopniu pokrewieństwa rodzice rodzeństwo Istnieją 3 typy pierwotnego zamknięcia kąta spowodowane różnymi cechami anatomicznymi Pierwotne zamknięcie kąta typu I I typ PZK występuje w oczach z proporcjonalnie zbyt dużą soczewką zob która powoduje że przestrzeń między rogówką a tęczówką gdzie mieści się kąt przesączania jest zbyt wąska zob Jaskra ryc 1 Dzieje się tak w mniejszych gałkach ocznych częściej u kobiet i u osób nadwzrocznych zob Nadwzroczność tzn wymagających szkieł okularowych ze znakiem do patrzenia w dal i jeszcze silniejszych do pracy z bliska tzw dalekowidze W takich oczach dochodzi do okresowego zamknięcia kąta początkowo w sektorach w których jest on anatomicznie najwęższy podczas rozszerzania się źrenicy w ciemności lub przy słabym oświetleniu gdy sfałdowana tęczówka zamyka wąską przestrzeń przed drogami odpływu w kącie przesączania przy długotrwałym napięciu akomodacji która pogrubiając soczewkę umożliwia dobre widzenie z bliska W ciągu życia wskutek fizjologicznego wzrostu wymiarów soczewki przesuwającej coraz bardziej tęczówkę ku rogówce szerokość kąta przesączania maleje coraz bardziej Proces ten nasila się wskutek rozwoju zaćmy zob Zaćma która dodatkowo zwiększa wymiary soczewki Powoduje to że u osób starszych u których soczewka jest trwale powiększona zamknięcie kąta na części jego obwodu jest trwałe a przepływ cieczy wodnistej przez źrenicę utrudniony występuje tzw blok źreniczny ryc 1A 3 5A i 3 2B Ryc 1 3 5 A i 3 2B Pierwotne zamknięcie kąta I typu w obrazie tomografii optycznej AS OCT A Duża soczewka przypiera tęczówkę do rogówki strzałki zamykając dostęp do dróg odpływu cieczy wodnistej w szczycie kąta przesączania Jest tzw blok źreniczny B Dla porównania obraz tomograficzny przedniego odcinka oka z prawidłowym kątem przesączania Taki stan powoduje trwałe utrudnienie odpływu cieczy wodnistej skutkujące stałym podwyższeniem ciśnienia w oku Grozi on ponadto zamknięciem kąta przesączania na całym obwodzie np w wyniku rozszerzenia źrenicy i całkowitym zablokowaniem odpływu zobacz niżej ostre pierwotne zamknięcie kąta dawniej nazywane ostrą jaskrą Pierwotne zamknięcie kąta typu II II typ PZK jest spowodowane tzw konfiguracją płaskiej tęczówki Ten typ zamknięcia kąta często występuje już w młodości W jego mechanizmie soczewka i jej powiększanie się z wiekiem nie odgrywają żadnej roli W II typie PZK do zablokowania odpływu dochodzi na obwodzie tęczówki w miejscu jej stromego stoku położonego dokładnie naprzeciw beleczkowania przez które odpływa z oka ciecz wodnista Wywołuje je sfałdowanie tęczówki przy rozszerzeniu się źrenicy a także podpieranie od tyłu przez położone za tęczówką ciało rzęskowe grubiejące podczas akomodacji ryc 2 NOWA Przeciwległy układ stoku tęczówki i powierzchni beleczkowania sprzyja powstawaniu głębokich zlepów a następnie rozprzestrzeniających się na cały obwód kąta zrostów PZK spowodowane konfiguracją płaskiej tęczówki prowadzi do najgroźniejszej zarostowej formy zamknięcia kąta patrz niżej przewlekłe PZK Jest to tym niebezpieczniejsze że PZK II typu z konfiguracją płaskiej tęczówki trudno rozpoznać bez zastosowania optycznej tomografii AS OCT co uniemożliwia wczesne skuteczne leczenie zabiegowe Ryc NOWA Pierwotne zamknięcie kąta II typu w obrazie tomografii optycznej AS OCT Po lewej zamknięcie kąta przez typowe dla konfiguracji płaskiej tęczówki zablokowanie dróg odpływu na poziomie beleczkowania przez przypieraną od od tyłu białe strzałki stromą nasadę tęczówki Po prawej widoczna wąska szczelina kąta z tworzącymi się zrostami pomiędzy stromą nasadą tęczówki a położonym naprzeciw beleczkowaniem Pierwotne zamknięcie kąta typu III III typ PZK wywołuje zarówno powodowany przez soczewkę blok źreniczny jak również konfiguracja płaskiej tęczówki Ryc 3 3 10A Ryc 3 3 10A Pierwotne zamknięcie kąta III typu w obrazie tomografii optycznej AS OCT Soczewka z zaćmą początkową przesuwająca tęczówkę ku przodowi stanowi element PZK I typu blok źreniczny Typowe dla konfiguracji płaskiej tęczówki strome ukształtowanie jej stoku przesłaniające beleczkowanie jest elementem PZK II typu Strzałki wskazują tworzące się wypustki świadczące o procesie zarostowego zamknięcia kąta PZK typu III z mieszanym mechanizmem zamknięcia kąta jest bardzo częste w naszej populacji Prowadzi ono do jaskry pierwotnie zamkniętego kąta JPZK już ok 40 50 rż a więc u osób młodszych niż ma to miejsce w PZK I typu które jest powodowane wyłącznie przez soczewkę powiększającą się z powodu wieku lub i zaćmy Jak często występuje Dotychczasowe badania epidemiologiczne określające częstość występowania różnych form jaskry wskazują iż wśród rasy białej jaskra pierwotnie zamkniętego kąta JPZK stanowi jedynie ok 5 wszystkich przypadków jaskry Pochodzą one jednak z okresu w którym ta forma jaskry była rozpoznawana głównie w przypadku PZK I typu diagnozowanego gonioskopowo zob Jaskra Dopiero metoda obrazowania pierwotnego zamknięcia kąta PZK za pomocą tomografii optycznej przedniego odcinka AS OCT zob Jaskra która została opracowana i weszła do użytku klinicznego w pierwszym dziesięcioleciu XXI wieku pozwala wykryć jaskrę pierwotnie zamkniętego kąta JPZK także w wielu przypadkach traktowanych dotąd jako jaskra pierwotna otwartego kąta JPOK Są to przede wszystkim przypadki trudnej do diagnostyki gonioskopowej jaskry z konfiguracją płaskiej tęczówki PZK II typu występującej często u osób młodych Uznana za praktycznie nie spotykaną w naszej populacji jest zazwyczaj nie rozpoznawana i leczona jak jaskra pierwotna otwartego kąta Brak diagnostyki obrazowej AS OCT utrudniał także rozpoznawanie JPZK z mieszanym mechanizmem zamknięcia kata PZK III typu W związku z tym rzeczywista częstość występowania JPZK jest bez wątpienia wyższa niż podają aktualnie istniejące statystyki Jak się objawia Pierwotne zamknięcie kąta PZK każdego typu zarówno zanim wywoła neuropatię jaskrową jak i istniejąca już jaskra pierwotnie zamkniętego kąta JPZK mogą powodować rozmaite objawy zależne od sposobu zamknięcia kąta Są one szczegółowo opisane niżej gdyż ich znajomość jest bardzo ważna zarówno dla wczesnego rozpoznania predyspozycji do JPZK jak i wczesnego rozpoznania choroby gdyż tylko wtedy można zastosować skuteczne leczenie Nawracające pierwotne zamknięcie kąta Nawracające pierwotne zamknięcie kąta charakteryzuje się przejściowymi bólami oczu zob Ostry ból oka i głowy oraz zamgleniem widzenia Objawy te cofają się samoistnie gdy ustanie działanie czynnika wywołującego na przykład po wyjściu z ciemnej sali do jasnego miejsca po przerwaniu pracy wzrokowej z bliskiej odległości lub zwężającej źrenicę drzemce Ciśnienie wewnątrzgałkowe spada i dolegliwości ustępują a pacjent tłumaczy je zmęczeniem oczu Tymczasem nawracające zwyżki ciśnienia wewnątrzgałkowego prowadzą z czasem do rozwoju jaskry pierwotnie zamkniętego kąta JPZK Przewlekłe pierwotne zamknięcie kąta Ta najgroźniejsza zarostowa forma PZK występuje najczęściej w PZK typu II i III gdyż predysponuje do niej konfiguracja płaskiej tęczówki Może ona nie dawać żadnych objawów subiektywnych mimo utrwalonego bardzo wysokiego ciśnienia wewnątrzgałkowego zob Ma to miejsce w przypadku jego powolnego wzrostu spowodowanego pełzającym rozprzestrzenianiem się zrostów na coraz większym obszarze kąta Gałka oczna przyzwyczaja się do narastającego napięcia jej ścianek i nie powoduje bólu nawet wtedy gdy ciśnienie podwaja swoją normę przekraczając poziom 40 mm Hg i niszcząc nerw wzrokowy Ostre pierwotne zamknięcie kąta Ostre lub podostre pierwotne zamknięcie kąta może występować we wszystkich typach PZK Schemat przedstawiający mechanizm ostrego pełnoobwodowego zamknięcia kąta z blokiem źrenicy PZK I typu przedstawia rycina 4 3 1 Atak ostrego PZK przebiega burzliwie i nie ustępuje samoistnie Źrenica staje się szeroka i pionowo owalna oko zaś zaczerwienione zob Zaczerwienienie oka i twarde jak kamień Widzenie jest głęboko upośledzone a wokół źródeł światła pojawiają się tęczowe koła Bardzo silny ból oka i głowy zob Ostry ból oka może wywoływać wymioty Popularne nazywanie takiego stanu atakiem ostrej jaskry jest nieprawidłowe gdyż ostre zamknięcie kąta może wystąpić w oku bez neuropatii jaskrowej a szybkie przerwanie ataku i właściwe postępowanie po jego ustąpieniu pozwala zapobiec rozwojowi jaskry Ryc 4 3 1 Schemat ukazujący mechanizm pierwotnego zamknięcia kąta PZK spowodowany blokiem
    http://poczet.mp.pl/szukaj/Chirurg%20szcz%C4%99kowy/Bydgoszcz.html (2012-10-18)


  • Chirurg szczękowy Częstochowa - Poczet Lekarzy
    nieprzejrzysta Nieprawidłowa jest także krzywizna rogówki Jak często występuje Jest to rzadka wada wrodzona Czasami występuje rodzinnie Jak się objawia Od urodzenia rogówka jest w różnym stopniu przymglona a w najcięższej postaci cała rogówka jest zmętniała biała zob Bielmo rogówki i unaczyniona ryc 3 Dzieje się tak gdyż przy braku rąbka stanowiącego barierę między twardówką a rogówką naczynia nadtwardówki i spojówki przechodzą na rogówkę Od typowego bielma pozapalnego zob Bielmo pozapalne twardówkorogówka różni się tym że nawet w bardzo ciężkich przypadkach centralna część rogówki jest bardziej przejrzysta niż obwodowa Jak lekarz stawia diagnozę Należy przeprowadzić badanie oczu w lampie szczelinowej zob Badanie w lampie szczelinowej co pozwala ocenić czy nie ma dodatkowych zaburzeń ocznych związanych z tą rzadką wadą tab 2 Konieczny jest też pomiar ciśnienia śródgałkowego zob Badanie ciśnienia wewnątrzgałkowego gdyż może występować jaskra zamkniętego kąta przesączania zob Jaskra pierwotnie zamkniętego kąta Dodatkowo wykonuje się pomiary keratometryczne i ocenia wadę refrakcji zob Badanie wady refrakcji Jakie są sposoby leczenia Należy korygować istniejącą wadę wzroku oraz monitorować cisnienie śródgałkowe Utrata przezierności centralnej części rogówki wskazuje na konieczność przeprowadzenia przeszczepu drążącego zob Przeszczep rogówki często u małych dzieci W przeciwnym razie takie oko będzie okiem niewidzącym Osoba po przeszczepie musi być pod ścisłą kontrolą okulistyczną w wyspecjalizowanym ośrodku gdyż zabieg ten jest obarczony dużym ryzykiem odrzucenia zob Przeszczep rogówki a także rozwojem jaskry wtórnej zob Jaskra wtórna Czasami konieczne jest przyjmowanie przez dłuższy czas kortykosteroidów w kroplach lub ogólnie rzadko stosuje się leki immunosupresyjne W przypadku odrzucenia przeszczepu rogówki konieczne jest powtórzenie zabiegu Tabela 2 Zaburzenia ocze towarzyszące twardówkorogówce wrodzony brak tęczówki aniridia niebieska twardówka zaćma jaskra zamkniętego kąta wrodzone zrosty przednie przemieszczenie soczewki nadwzroczność mała rogówka małoocze microphthalmus rzekome opadnięcie powieki szczelina siatkówki szczelina naczyniówki Niebieskie twardówki Niebieska twardówka to określenie wrodzonej wady twardówki Z powodu zaburzeń genetycznych związanych z syntezą głównego białka budującego twardówkę kolagenu włókna kolagenowe mają nieprawidłową budowę Twardówka jest ścieńczała przez co uwidacznia się położona pod nią naczyniówka Więcej Co to jest i jakie są tego przyczyny Twardówka to najbardziej zewnętrzna błona która wraz z rogówką tworzy włóknistą powłokę gałki ocznej Zbudowana jest ze sprężystych włókien kolagenowych nadających jej białą barwę Niebieska twardówka to określenie wrodzonej wady twardówki Z powodu zaburzeń genetycznych związanych z syntezą głównego białka budującego twardówkę kolagenu włókna kolagenowe mają nieprawidłową budowę Twardówka jest ścieńczała przez co uwidacznia się położona pod nią naczyniówka I to właśnie ona nadaje twardówce niebieskawą barwę Twardówki popularnie zwane białkówką oka mają więc barwę błękitnoniebieską zamiast białej Obraz kliniczny niebieskiej twardówki zależy od stopnia jej ścieńczenia Należy ją jednak odróżnić od szarawej twardówki w tzw melanozie ocznej szarawy kolor spowodowany jest gromadzeniem się w samej twardówce lub pod nią brązowego barwnika melaniny oraz od ścieńczenia nabytego na przykład po zapaleniach zob Zapalenie twardówki lub w przebiegu reumatoidalnego zapalenia stawów które pojawia się raczej u dorosłych Występowanie niebieskich twardówek jest najczęściej pierwszym objawem wrodzonej łamliwości kości łac osteogenesis imperfecta choroby charakteryzującej się dodatkowo kruchością kości złamania nawet przy bardzo niewielkich urazach od dzieciństwa oraz głuchotą Niebieskie twardówki mogą się pojawić również u osób z zespołem Ehlersa i Danlosa typ VI z 20 typów tego zespołu który jest rzadkim zespołem dziedzicznym charakteryzującym się nadmierną ruchomością stawów skrzywieniem kręgosłupa od umiarkowanego do ciężkiego wadami serca oraz nieprawidłowościami skóry która po zranieniu trudno się goi oraz łatwo powstają w niej sińce Podłożem tych zaburzeń jest niedobór jednego z enzymów biorących udział w syntezie kolagenu hydroksylazy lizylowej prokolagenu Trzecim także rzadkim zaburzeniem związanym z występowaniem niebieskich twardówek jest zespół kruchej rogówki niebieskiej twardówki rogówki kulistej oraz nadmiernej ruchomości stawów W zespole tym aktywność hydroksylazy lizylowej jest prawidłowa Jak często występuje Jest to niezwykle rzadka wada wrodzona Jak się objawia Omawiane zespoły chorobowe mogą objawiać się złamaniami kości nawet po drobnych urazach już w dzieciństwie skrzywieniem kregosłupa oraz nadmiernie elastyczną trudno gojacą sie po zranieniach skórą Często występują głuchota i szumy w uszach Błękitna barwa twardówki może być pierwszym zauważalnym objawem zaburzeń ogólnych Jak lekarz stawia diagnozę Rozpoznanie stawia się na podstawie badania okulistycznego Stwierdzenie charakterystycznych objawów wymaga potwierdzenia w badaniach dodatkowych W przypadku wrodzonej łamliwości kości są to zdjęcia radiologiczne kości i zębów oraz badania biochemiczne kolagenu w próbkach pobranych od chorych w przypadku zaś podejrzenia zespołu Ehlersa i Danlosa ocenia się aktywność hydroksylazy lizylowej w pobranych fragmentach skóry Jakie są sposoby leczenia Z uwagi na genetyczne podłoże chorób ich leczenie przyczynowe nie jest możliwe Sam objaw niebieskich twardówek jest wskazówką do rozpoznania zespołu objawów chorobowych których skutki trzeba leczyć Ważna jest świadomość związku choroby z pojawianiem się złamań przy niewielkich urazach i ich wczesne leczenie ortopedyczne a także konieczność wczesnego wdrożenia rehabilitacji układu ruchu np ćwiczenia wzmacniające mięśnie przykręgosłupowe aby zapobiec rozwojowi skrzywienia kręgosłupa Zaleca sie też regularne badania słuchu W przypadku konieczności przeprowadzenia u tych chorych zabiegów na gałce ocznej na przykład operacji zeza niebieskie twardówki zmuszają okulistów do szczególnej ostrożności Wynika to stąd że ściana takiej gałki ocznej jest niezwykle cienka i łatwo może dojść do jej perforacji Zaleca się poradnictwo genetyczne przebadanie członków rodziny pod kątem opisanych wyżej anomalii Oczopląs Oczopląs polega na mimowolnych drgających ruchach oczu w poziomie pionie lub obrotowo Ruchy mogą być stałe lub zmieniać się zależnie od kierunku patrzenia Nieprawidłowe oczopląsowe ruchy gałek ocznych powodują pogorszenie ostrości wzroku głównie w dal Więcej Co to jest oczopląs i jakie są przyczyny Oczopląs ang nystagmus polega na mimowolnych drgających ruchach oczu w poziomie pionie lub obrotowo Ruchy mogą być stałe lub zmieniać się zależnie od kierunku patrzenia Jeżeli oczy wykonują rytmicznie ruch w obu kierunkach np w prawo i lewo lub w górę i w dół z jednakową szybkością mówimy o oczopląsie wahadłowym Oczopląs skaczący występuje wtedy gdy ruch oczu w jedną stronę jest szybszy niż w drugą Kierunek oczopląsu umownie określa się według kierunku fazy szybkiej Nieprawidłowe oczopląsowe ruchy gałek ocznych powodują pogorszenie ostrości wzroku zob Badanie ostrości wzroku głównie w dal Oczopląs może mieć charakter fizjologiczny np oczopląs okoruchowy fiksacyjny Oczopląs okoruchowy optokinetyczny powstaje podczas oglądania szybko poruszających się przedmiotów na przykład w czasie wyglądania przez okno podczas jazdy pociągiem czy samochodem Może go też wywołać w czasie patrzenia na wirujący bęben z jasnymi i ciemnymi pionowymi prążkami W uszkodzeniach ośrodkowego układu nerwowego które obejmują drogę przewodzenia bodźców wzrokowych nie jest możliwe wywołanie oczopląsu optokinetycznego Patologiczny oczopląs błędnikowy pojawia się w związku z chorobami błędnika w uchu wewnętrznym Patologiczny oczopląs pochodzenia ocznego stwierdza się we wrodzonych wadach gałki ocznej na przykład w zaćmie zob Zaćma w bielactwie zob Bielactwo w niedorozwoju części plamkowej siatkówki zob Niedorozwój części plamkowej siatkówki U chorych z guzami okolicy skrzyżowania nerwów wzrokowych i u słabowidzących dzieci może występować tzw spasmus nutans Jest to mimowolny stały ruch oczu i głowy a czasem całego ciała Ruchy te mogą się zmniejszać albo nawet zanikać do około 3 roku życia najczęściej u tych chorych dzieci u których udało się uzyskać poprawę widzenia Niekiedy można zaobserwować oczopląs ukryty który występuje po zasłonięciu jednego oka a znika przy obu oczach otwartych Patologiczny oczopląs pochodzenia ośrodkowego występuje przy uszkodzeniach w podstawie czaszki w chorobach móżdżku w uszkodzeniach jądra nerwu VI zob Choroby nerwu VI i w stwardnieniu rozsianym W uszkodzeniach śródmózgowia można zaobserwować oczopląs konwergencyjno retrakcyjny przy patrzeniu w górę gałki oczne ustawiają się zbieżnie a jednocześnie wciągane są w głąb oczodołu uszkodzenia w obrębie tylnego dołu czaszki oraz spowodowane niektórymi lekami mogą się wiązać z oczopląsem ku górze oczopląs okresowo naprzemienny mogą wywołać uszkodzenia pnia mózgu w chorobach naczyniowych czy demielinizacyjnych oczopląs huśtawkowo naprzemienny jedno oko podnosi się i zwraca do wewnątrz a drugie zaś opada i zwraca na zewnątrz mogą go wywołać uszkodzenia skrzyżowania wzrokowego Bezpośrednio po urodzeniu lub we wczesnym niemowlęctwie może pojawić się oczopląs wrodzony o nieznanej przyczynie Trwa on przez całe życie chociaż wraz z rozwojem dziecka może się zmniejszać Ten typ oczopląsu wiąże się z obniżoną ostrością wzroku i nie występuje w czasie snu Zwykle ostrość wzroku do bliży jest lepsza niż w dal gdyż zbieżne ustawienie oczu przy czytaniu zmniejsza nasilenie ruchów oczopląsowych Niektóre postacie wrodzonego oczopląsu wywołują wyrównawcze ustawienie głowy Pojawia się ono gdy siła oczopląsu jest różna w zależności od kierunku spojrzenia Istnieje wówczas tzw strefa ciszy neutralna która odpowiada tej części pola widzenia w której ruchy oczu są najmniejsze lub zanikają W takiej sytuacji pacjent skręca głowę w bok Na przykład gdy u chorego przy patrzeniu w prawo oczopląs jest największy a przy patrzeniu w lewo oczy są spokojnie pacjent skręca głowę w prawo w kierunku największego oczopląsu a jego oczy dla utrzymania fiksacji przedmiotu położonego na wprost zwracają się w lewo w kierunku strefy ciszy Można w skrócie powiedzieć że strefa ciszy zostaje przeniesiona na wprost Dzięki temu poprawia się ostrość wzroku Oczopląs może zostać zablokowany przez zez zbieżny lub rozbieżny zob Zez jawny Opisywany też jest zespół blokady przez konwergencję obu oczu obserwowany u małych dzieci W tych przypadkach na skutek stałego zbieżnego ustawienia obu oczu powstaje przykurcz obu mięśni prostych przyśrodkowych i brak ruchu odwodzenia obu oczu zob Zaburzenia ruchomości gałek ocznych Jak często występuje Nie ma dostępnych danych dotyczących częstości występowania oczopląsu patologicznego W praktyce występuje on rzadko Jak lekarz stawia diagnozę Konieczny jest dokładny wywiad pełne badanie okulistyczne badania dodatkowe np badanie metodą rezonansu magnetycznego oraz konsultacje neurologa i laryngologa aby najprecyzyjniej ustalić przyczyny oczopląsu Jakie są sposoby leczenia oczopląsu Leczeniem oczopląsu zajmują się odpowiedni specjaliści neurolog neurochirurg laryngolog onkolog okulista W oczopląsie o nieznanej przyczynie z wyrównawczym ustawieniem głowy oraz gdy jest blokowany przez konwergencję okulista można stosować okulary pryzmatyczne Można też podawać toksynę botulinową A do odpowiednich mięśni gałkoruchowych Wykonuje się również operacje mięśni gałkoruchowych w celu przesunięcie gałek ocznych w kierunku największego oczopląsu Dzięki temu strefa ciszy znajdzie się na wprost a wyrównawcze ustawienie głowy ustąpi zmniejszają się też ruchy oczopląsowe co powoduje poprawę ostrości wzroku Nie zawsze jednak operacje oczopląsu dają trwały wynik Co zrobić po zakończeniu leczenia Po zakończeniu leczenia przyczynowego jak również okulistycznego konieczna jest okresowa kontrola u odpowiednich specjalistów Jak uniknąć zachorowania Nie jest możliwe zapobieganie chorobom których objawem bywa oczopląs ani zapobieganie wrodzonemu oczopląsowi o nieznanej przyczynie Dlatego ważne są okresowe badania profilaktyczne na przykład u dzieci badania bilansowe w określonych miesiącach i latach życia Jaskra pierwotnie zamkniętego kąta Więcej Co to jest i jakie są przyczyny Jaskra pierwotnie zamkniętego kąta JPZK jest jedną z 2 głównych postaci tej choroby zob Jaskra Cechą odróżniającą ją od jaskry otwartego kąta są nawracające bóle oczu i głowy z okresowym zamgleniem widzenia pojawiające się od wczesnych etapów rozwoju choroby a także o czym należy pamiętać poprzedzające jej rozwój Występują one w oczach których budowa anatomiczna usposabia do czasowego odwracalnego zamykania się kąta przesączania na mniejszej lub większej części jego obwodu zob Jaskra ryc 1 Jest to tzw pierwotne zamknięcie kąta PZK którego skutkiem jest zablokowanie dostępu cieczy wodnistej do dróg odpływu i okresowy wzrost ciśnienia wewnątrzgałkowego Z czasem nawrotowość tego stanu incydenty ostrych ataków pełnego zamknięcia kata lub jego przewlekły i nieodwracalny charakter powodują jaskrę pierwotnie zamkniętego kąta z postępującym jaskrowym zanikiem nerwu wzrokowego Pierwotne zamknięcie kąta PZK do którego predysponują wrodzone cechy anatomiczne oka może występować rodzinnie w I stopniu pokrewieństwa rodzice rodzeństwo Istnieją 3 typy pierwotnego zamknięcia kąta spowodowane różnymi cechami anatomicznymi Pierwotne zamknięcie kąta typu I I typ PZK występuje w oczach z proporcjonalnie zbyt dużą soczewką zob która powoduje że przestrzeń między rogówką a tęczówką gdzie mieści się kąt przesączania jest zbyt wąska zob Jaskra ryc 1 Dzieje się tak w mniejszych gałkach ocznych częściej u kobiet i u osób nadwzrocznych zob Nadwzroczność tzn wymagających szkieł okularowych ze znakiem do patrzenia w dal i jeszcze silniejszych do pracy z bliska tzw dalekowidze W takich oczach dochodzi do okresowego zamknięcia kąta początkowo w sektorach w których jest on anatomicznie najwęższy podczas rozszerzania się źrenicy w ciemności lub przy słabym oświetleniu gdy sfałdowana tęczówka zamyka wąską przestrzeń przed drogami odpływu w kącie przesączania przy długotrwałym napięciu akomodacji która pogrubiając soczewkę umożliwia dobre widzenie z bliska W ciągu życia wskutek fizjologicznego wzrostu wymiarów soczewki przesuwającej coraz bardziej tęczówkę ku rogówce szerokość kąta przesączania maleje coraz bardziej Proces ten nasila się wskutek rozwoju zaćmy zob Zaćma która dodatkowo zwiększa wymiary soczewki Powoduje to że u osób starszych u których soczewka jest trwale powiększona zamknięcie kąta na części jego obwodu jest trwałe a przepływ cieczy wodnistej przez źrenicę utrudniony występuje tzw blok źreniczny ryc 1A 3 5A i 3 2B Ryc 1 3 5 A i 3 2B Pierwotne zamknięcie kąta I typu w obrazie tomografii optycznej AS OCT A Duża soczewka przypiera tęczówkę do rogówki strzałki zamykając dostęp do dróg odpływu cieczy wodnistej w szczycie kąta przesączania Jest tzw blok źreniczny B Dla porównania obraz tomograficzny przedniego odcinka oka z prawidłowym kątem przesączania Taki stan powoduje trwałe utrudnienie odpływu cieczy wodnistej skutkujące stałym podwyższeniem ciśnienia w oku Grozi on ponadto zamknięciem kąta przesączania na całym obwodzie np w wyniku rozszerzenia źrenicy i całkowitym zablokowaniem odpływu zobacz niżej ostre pierwotne zamknięcie kąta dawniej nazywane ostrą jaskrą Pierwotne zamknięcie kąta typu II II typ PZK jest spowodowane tzw konfiguracją płaskiej tęczówki Ten typ zamknięcia kąta często występuje już w młodości W jego mechanizmie soczewka i jej powiększanie się z wiekiem nie odgrywają żadnej roli W II typie PZK do zablokowania odpływu dochodzi na obwodzie tęczówki w miejscu jej stromego stoku położonego dokładnie naprzeciw beleczkowania przez które odpływa z oka ciecz wodnista Wywołuje je sfałdowanie tęczówki przy rozszerzeniu się źrenicy a także podpieranie od tyłu przez położone za tęczówką ciało rzęskowe grubiejące podczas akomodacji ryc 2 NOWA Przeciwległy układ stoku tęczówki i powierzchni beleczkowania sprzyja powstawaniu głębokich zlepów a następnie rozprzestrzeniających się na cały obwód kąta zrostów PZK spowodowane konfiguracją płaskiej tęczówki prowadzi do najgroźniejszej zarostowej formy zamknięcia kąta patrz niżej przewlekłe PZK Jest to tym niebezpieczniejsze że PZK II typu z konfiguracją płaskiej tęczówki trudno rozpoznać bez zastosowania optycznej tomografii AS OCT co uniemożliwia wczesne skuteczne leczenie zabiegowe Ryc NOWA Pierwotne zamknięcie kąta II typu w obrazie tomografii optycznej AS OCT Po lewej zamknięcie kąta przez typowe dla konfiguracji płaskiej tęczówki zablokowanie dróg odpływu na poziomie beleczkowania przez przypieraną od od tyłu białe strzałki stromą nasadę tęczówki Po prawej widoczna wąska szczelina kąta z tworzącymi się zrostami pomiędzy stromą nasadą tęczówki a położonym naprzeciw beleczkowaniem Pierwotne zamknięcie kąta typu III III typ PZK wywołuje zarówno powodowany przez soczewkę blok źreniczny jak również konfiguracja płaskiej tęczówki Ryc 3 3 10A Ryc 3 3 10A Pierwotne zamknięcie kąta III typu w obrazie tomografii optycznej AS OCT Soczewka z zaćmą początkową przesuwająca tęczówkę ku przodowi stanowi element PZK I typu blok źreniczny Typowe dla konfiguracji płaskiej tęczówki strome ukształtowanie jej stoku przesłaniające beleczkowanie jest elementem PZK II typu Strzałki wskazują tworzące się wypustki świadczące o procesie zarostowego zamknięcia kąta PZK typu III z mieszanym mechanizmem zamknięcia kąta jest bardzo częste w naszej populacji Prowadzi ono do jaskry pierwotnie zamkniętego kąta JPZK już ok 40 50 rż a więc u osób młodszych niż ma to miejsce w PZK I typu które jest powodowane wyłącznie przez soczewkę powiększającą się z powodu wieku lub i zaćmy Jak często występuje Dotychczasowe badania epidemiologiczne określające częstość występowania różnych form jaskry wskazują iż wśród rasy białej jaskra pierwotnie zamkniętego kąta JPZK stanowi jedynie ok 5 wszystkich przypadków jaskry Pochodzą one jednak z okresu w którym ta forma jaskry była rozpoznawana głównie w przypadku PZK I typu diagnozowanego gonioskopowo zob Jaskra Dopiero metoda obrazowania pierwotnego zamknięcia kąta PZK za pomocą tomografii optycznej przedniego odcinka AS OCT zob Jaskra która została opracowana i weszła do użytku klinicznego w pierwszym dziesięcioleciu XXI wieku pozwala wykryć jaskrę pierwotnie zamkniętego kąta JPZK także w wielu przypadkach traktowanych dotąd jako jaskra pierwotna otwartego kąta JPOK Są to przede wszystkim przypadki trudnej do diagnostyki gonioskopowej jaskry z konfiguracją płaskiej tęczówki PZK II typu występującej często u osób młodych Uznana za praktycznie nie spotykaną w naszej populacji jest zazwyczaj nie rozpoznawana i leczona jak jaskra pierwotna otwartego kąta Brak diagnostyki obrazowej AS OCT utrudniał także rozpoznawanie JPZK z mieszanym mechanizmem zamknięcia kata PZK III typu W związku z tym rzeczywista częstość występowania JPZK jest bez wątpienia wyższa niż podają aktualnie istniejące statystyki Jak się objawia Pierwotne zamknięcie kąta PZK każdego typu zarówno zanim wywoła neuropatię jaskrową jak i istniejąca już jaskra pierwotnie zamkniętego kąta JPZK mogą powodować rozmaite objawy zależne od sposobu zamknięcia kąta Są one szczegółowo opisane niżej gdyż ich znajomość jest bardzo ważna zarówno dla wczesnego rozpoznania predyspozycji do JPZK jak i wczesnego rozpoznania choroby gdyż tylko wtedy można zastosować skuteczne leczenie Nawracające pierwotne zamknięcie kąta Nawracające pierwotne zamknięcie kąta charakteryzuje się przejściowymi bólami oczu zob Ostry ból oka i głowy oraz zamgleniem widzenia Objawy te cofają się samoistnie gdy ustanie działanie czynnika wywołującego na przykład po wyjściu z ciemnej sali do jasnego miejsca po przerwaniu pracy wzrokowej z bliskiej odległości lub zwężającej źrenicę drzemce Ciśnienie wewnątrzgałkowe spada i dolegliwości ustępują a pacjent tłumaczy je zmęczeniem oczu Tymczasem nawracające zwyżki ciśnienia wewnątrzgałkowego prowadzą z czasem do rozwoju jaskry pierwotnie zamkniętego kąta JPZK Przewlekłe pierwotne zamknięcie kąta Ta najgroźniejsza zarostowa forma PZK występuje najczęściej w PZK typu II i III gdyż predysponuje do niej konfiguracja płaskiej tęczówki Może ona nie dawać żadnych objawów subiektywnych mimo utrwalonego bardzo wysokiego ciśnienia wewnątrzgałkowego zob Ma to miejsce w przypadku jego powolnego wzrostu spowodowanego pełzającym rozprzestrzenianiem się zrostów na coraz większym obszarze kąta Gałka oczna przyzwyczaja się do narastającego napięcia jej ścianek i nie powoduje bólu nawet wtedy gdy ciśnienie podwaja swoją normę przekraczając poziom 40 mm Hg i niszcząc nerw wzrokowy Ostre pierwotne zamknięcie kąta Ostre lub podostre pierwotne zamknięcie kąta może występować we wszystkich typach PZK Schemat przedstawiający mechanizm ostrego pełnoobwodowego zamknięcia kąta z blokiem źrenicy PZK I typu przedstawia rycina 4 3 1 Atak ostrego PZK przebiega burzliwie i nie ustępuje samoistnie Źrenica staje się szeroka i pionowo owalna oko zaś zaczerwienione zob Zaczerwienienie oka i twarde jak kamień Widzenie jest głęboko upośledzone a wokół źródeł światła pojawiają się tęczowe koła Bardzo silny ból oka i głowy zob Ostry ból oka może wywoływać wymioty Popularne nazywanie takiego stanu atakiem ostrej jaskry jest nieprawidłowe gdyż ostre zamknięcie kąta może wystąpić w oku bez neuropatii jaskrowej a szybkie przerwanie ataku i właściwe postępowanie po jego ustąpieniu pozwala zapobiec rozwojowi jaskry Ryc 4 3 1 Schemat ukazujący mechanizm pierwotnego
    http://poczet.mp.pl/szukaj/Chirurg%20szcz%C4%99kowy/Cz%C4%99stochowa.html (2012-10-18)

  • Chirurg szczękowy Elbląg - Poczet Lekarzy
    jest biała nieprzejrzysta Nieprawidłowa jest także krzywizna rogówki Jak często występuje Jest to rzadka wada wrodzona Czasami występuje rodzinnie Jak się objawia Od urodzenia rogówka jest w różnym stopniu przymglona a w najcięższej postaci cała rogówka jest zmętniała biała zob Bielmo rogówki i unaczyniona ryc 3 Dzieje się tak gdyż przy braku rąbka stanowiącego barierę między twardówką a rogówką naczynia nadtwardówki i spojówki przechodzą na rogówkę Od typowego bielma pozapalnego zob Bielmo pozapalne twardówkorogówka różni się tym że nawet w bardzo ciężkich przypadkach centralna część rogówki jest bardziej przejrzysta niż obwodowa Jak lekarz stawia diagnozę Należy przeprowadzić badanie oczu w lampie szczelinowej zob Badanie w lampie szczelinowej co pozwala ocenić czy nie ma dodatkowych zaburzeń ocznych związanych z tą rzadką wadą tab 2 Konieczny jest też pomiar ciśnienia śródgałkowego zob Badanie ciśnienia wewnątrzgałkowego gdyż może występować jaskra zamkniętego kąta przesączania zob Jaskra pierwotnie zamkniętego kąta Dodatkowo wykonuje się pomiary keratometryczne i ocenia wadę refrakcji zob Badanie wady refrakcji Jakie są sposoby leczenia Należy korygować istniejącą wadę wzroku oraz monitorować cisnienie śródgałkowe Utrata przezierności centralnej części rogówki wskazuje na konieczność przeprowadzenia przeszczepu drążącego zob Przeszczep rogówki często u małych dzieci W przeciwnym razie takie oko będzie okiem niewidzącym Osoba po przeszczepie musi być pod ścisłą kontrolą okulistyczną w wyspecjalizowanym ośrodku gdyż zabieg ten jest obarczony dużym ryzykiem odrzucenia zob Przeszczep rogówki a także rozwojem jaskry wtórnej zob Jaskra wtórna Czasami konieczne jest przyjmowanie przez dłuższy czas kortykosteroidów w kroplach lub ogólnie rzadko stosuje się leki immunosupresyjne W przypadku odrzucenia przeszczepu rogówki konieczne jest powtórzenie zabiegu Tabela 2 Zaburzenia ocze towarzyszące twardówkorogówce wrodzony brak tęczówki aniridia niebieska twardówka zaćma jaskra zamkniętego kąta wrodzone zrosty przednie przemieszczenie soczewki nadwzroczność mała rogówka małoocze microphthalmus rzekome opadnięcie powieki szczelina siatkówki szczelina naczyniówki Niebieskie twardówki Niebieska twardówka to określenie wrodzonej wady twardówki Z powodu zaburzeń genetycznych związanych z syntezą głównego białka budującego twardówkę kolagenu włókna kolagenowe mają nieprawidłową budowę Twardówka jest ścieńczała przez co uwidacznia się położona pod nią naczyniówka Więcej Co to jest i jakie są tego przyczyny Twardówka to najbardziej zewnętrzna błona która wraz z rogówką tworzy włóknistą powłokę gałki ocznej Zbudowana jest ze sprężystych włókien kolagenowych nadających jej białą barwę Niebieska twardówka to określenie wrodzonej wady twardówki Z powodu zaburzeń genetycznych związanych z syntezą głównego białka budującego twardówkę kolagenu włókna kolagenowe mają nieprawidłową budowę Twardówka jest ścieńczała przez co uwidacznia się położona pod nią naczyniówka I to właśnie ona nadaje twardówce niebieskawą barwę Twardówki popularnie zwane białkówką oka mają więc barwę błękitnoniebieską zamiast białej Obraz kliniczny niebieskiej twardówki zależy od stopnia jej ścieńczenia Należy ją jednak odróżnić od szarawej twardówki w tzw melanozie ocznej szarawy kolor spowodowany jest gromadzeniem się w samej twardówce lub pod nią brązowego barwnika melaniny oraz od ścieńczenia nabytego na przykład po zapaleniach zob Zapalenie twardówki lub w przebiegu reumatoidalnego zapalenia stawów które pojawia się raczej u dorosłych Występowanie niebieskich twardówek jest najczęściej pierwszym objawem wrodzonej łamliwości kości łac osteogenesis imperfecta choroby charakteryzującej się dodatkowo kruchością kości złamania nawet przy bardzo niewielkich urazach od dzieciństwa oraz głuchotą Niebieskie twardówki mogą się pojawić również u osób z zespołem Ehlersa i Danlosa typ VI z 20 typów tego zespołu który jest rzadkim zespołem dziedzicznym charakteryzującym się nadmierną ruchomością stawów skrzywieniem kręgosłupa od umiarkowanego do ciężkiego wadami serca oraz nieprawidłowościami skóry która po zranieniu trudno się goi oraz łatwo powstają w niej sińce Podłożem tych zaburzeń jest niedobór jednego z enzymów biorących udział w syntezie kolagenu hydroksylazy lizylowej prokolagenu Trzecim także rzadkim zaburzeniem związanym z występowaniem niebieskich twardówek jest zespół kruchej rogówki niebieskiej twardówki rogówki kulistej oraz nadmiernej ruchomości stawów W zespole tym aktywność hydroksylazy lizylowej jest prawidłowa Jak często występuje Jest to niezwykle rzadka wada wrodzona Jak się objawia Omawiane zespoły chorobowe mogą objawiać się złamaniami kości nawet po drobnych urazach już w dzieciństwie skrzywieniem kregosłupa oraz nadmiernie elastyczną trudno gojacą sie po zranieniach skórą Często występują głuchota i szumy w uszach Błękitna barwa twardówki może być pierwszym zauważalnym objawem zaburzeń ogólnych Jak lekarz stawia diagnozę Rozpoznanie stawia się na podstawie badania okulistycznego Stwierdzenie charakterystycznych objawów wymaga potwierdzenia w badaniach dodatkowych W przypadku wrodzonej łamliwości kości są to zdjęcia radiologiczne kości i zębów oraz badania biochemiczne kolagenu w próbkach pobranych od chorych w przypadku zaś podejrzenia zespołu Ehlersa i Danlosa ocenia się aktywność hydroksylazy lizylowej w pobranych fragmentach skóry Jakie są sposoby leczenia Z uwagi na genetyczne podłoże chorób ich leczenie przyczynowe nie jest możliwe Sam objaw niebieskich twardówek jest wskazówką do rozpoznania zespołu objawów chorobowych których skutki trzeba leczyć Ważna jest świadomość związku choroby z pojawianiem się złamań przy niewielkich urazach i ich wczesne leczenie ortopedyczne a także konieczność wczesnego wdrożenia rehabilitacji układu ruchu np ćwiczenia wzmacniające mięśnie przykręgosłupowe aby zapobiec rozwojowi skrzywienia kręgosłupa Zaleca sie też regularne badania słuchu W przypadku konieczności przeprowadzenia u tych chorych zabiegów na gałce ocznej na przykład operacji zeza niebieskie twardówki zmuszają okulistów do szczególnej ostrożności Wynika to stąd że ściana takiej gałki ocznej jest niezwykle cienka i łatwo może dojść do jej perforacji Zaleca się poradnictwo genetyczne przebadanie członków rodziny pod kątem opisanych wyżej anomalii Oczopląs Oczopląs polega na mimowolnych drgających ruchach oczu w poziomie pionie lub obrotowo Ruchy mogą być stałe lub zmieniać się zależnie od kierunku patrzenia Nieprawidłowe oczopląsowe ruchy gałek ocznych powodują pogorszenie ostrości wzroku głównie w dal Więcej Co to jest oczopląs i jakie są przyczyny Oczopląs ang nystagmus polega na mimowolnych drgających ruchach oczu w poziomie pionie lub obrotowo Ruchy mogą być stałe lub zmieniać się zależnie od kierunku patrzenia Jeżeli oczy wykonują rytmicznie ruch w obu kierunkach np w prawo i lewo lub w górę i w dół z jednakową szybkością mówimy o oczopląsie wahadłowym Oczopląs skaczący występuje wtedy gdy ruch oczu w jedną stronę jest szybszy niż w drugą Kierunek oczopląsu umownie określa się według kierunku fazy szybkiej Nieprawidłowe oczopląsowe ruchy gałek ocznych powodują pogorszenie ostrości wzroku zob Badanie ostrości wzroku głównie w dal Oczopląs może mieć charakter fizjologiczny np oczopląs okoruchowy fiksacyjny Oczopląs okoruchowy optokinetyczny powstaje podczas oglądania szybko poruszających się przedmiotów na przykład w czasie wyglądania przez okno podczas jazdy pociągiem czy samochodem Może go też wywołać w czasie patrzenia na wirujący bęben z jasnymi i ciemnymi pionowymi prążkami W uszkodzeniach ośrodkowego układu nerwowego które obejmują drogę przewodzenia bodźców wzrokowych nie jest możliwe wywołanie oczopląsu optokinetycznego Patologiczny oczopląs błędnikowy pojawia się w związku z chorobami błędnika w uchu wewnętrznym Patologiczny oczopląs pochodzenia ocznego stwierdza się we wrodzonych wadach gałki ocznej na przykład w zaćmie zob Zaćma w bielactwie zob Bielactwo w niedorozwoju części plamkowej siatkówki zob Niedorozwój części plamkowej siatkówki U chorych z guzami okolicy skrzyżowania nerwów wzrokowych i u słabowidzących dzieci może występować tzw spasmus nutans Jest to mimowolny stały ruch oczu i głowy a czasem całego ciała Ruchy te mogą się zmniejszać albo nawet zanikać do około 3 roku życia najczęściej u tych chorych dzieci u których udało się uzyskać poprawę widzenia Niekiedy można zaobserwować oczopląs ukryty który występuje po zasłonięciu jednego oka a znika przy obu oczach otwartych Patologiczny oczopląs pochodzenia ośrodkowego występuje przy uszkodzeniach w podstawie czaszki w chorobach móżdżku w uszkodzeniach jądra nerwu VI zob Choroby nerwu VI i w stwardnieniu rozsianym W uszkodzeniach śródmózgowia można zaobserwować oczopląs konwergencyjno retrakcyjny przy patrzeniu w górę gałki oczne ustawiają się zbieżnie a jednocześnie wciągane są w głąb oczodołu uszkodzenia w obrębie tylnego dołu czaszki oraz spowodowane niektórymi lekami mogą się wiązać z oczopląsem ku górze oczopląs okresowo naprzemienny mogą wywołać uszkodzenia pnia mózgu w chorobach naczyniowych czy demielinizacyjnych oczopląs huśtawkowo naprzemienny jedno oko podnosi się i zwraca do wewnątrz a drugie zaś opada i zwraca na zewnątrz mogą go wywołać uszkodzenia skrzyżowania wzrokowego Bezpośrednio po urodzeniu lub we wczesnym niemowlęctwie może pojawić się oczopląs wrodzony o nieznanej przyczynie Trwa on przez całe życie chociaż wraz z rozwojem dziecka może się zmniejszać Ten typ oczopląsu wiąże się z obniżoną ostrością wzroku i nie występuje w czasie snu Zwykle ostrość wzroku do bliży jest lepsza niż w dal gdyż zbieżne ustawienie oczu przy czytaniu zmniejsza nasilenie ruchów oczopląsowych Niektóre postacie wrodzonego oczopląsu wywołują wyrównawcze ustawienie głowy Pojawia się ono gdy siła oczopląsu jest różna w zależności od kierunku spojrzenia Istnieje wówczas tzw strefa ciszy neutralna która odpowiada tej części pola widzenia w której ruchy oczu są najmniejsze lub zanikają W takiej sytuacji pacjent skręca głowę w bok Na przykład gdy u chorego przy patrzeniu w prawo oczopląs jest największy a przy patrzeniu w lewo oczy są spokojnie pacjent skręca głowę w prawo w kierunku największego oczopląsu a jego oczy dla utrzymania fiksacji przedmiotu położonego na wprost zwracają się w lewo w kierunku strefy ciszy Można w skrócie powiedzieć że strefa ciszy zostaje przeniesiona na wprost Dzięki temu poprawia się ostrość wzroku Oczopląs może zostać zablokowany przez zez zbieżny lub rozbieżny zob Zez jawny Opisywany też jest zespół blokady przez konwergencję obu oczu obserwowany u małych dzieci W tych przypadkach na skutek stałego zbieżnego ustawienia obu oczu powstaje przykurcz obu mięśni prostych przyśrodkowych i brak ruchu odwodzenia obu oczu zob Zaburzenia ruchomości gałek ocznych Jak często występuje Nie ma dostępnych danych dotyczących częstości występowania oczopląsu patologicznego W praktyce występuje on rzadko Jak lekarz stawia diagnozę Konieczny jest dokładny wywiad pełne badanie okulistyczne badania dodatkowe np badanie metodą rezonansu magnetycznego oraz konsultacje neurologa i laryngologa aby najprecyzyjniej ustalić przyczyny oczopląsu Jakie są sposoby leczenia oczopląsu Leczeniem oczopląsu zajmują się odpowiedni specjaliści neurolog neurochirurg laryngolog onkolog okulista W oczopląsie o nieznanej przyczynie z wyrównawczym ustawieniem głowy oraz gdy jest blokowany przez konwergencję okulista można stosować okulary pryzmatyczne Można też podawać toksynę botulinową A do odpowiednich mięśni gałkoruchowych Wykonuje się również operacje mięśni gałkoruchowych w celu przesunięcie gałek ocznych w kierunku największego oczopląsu Dzięki temu strefa ciszy znajdzie się na wprost a wyrównawcze ustawienie głowy ustąpi zmniejszają się też ruchy oczopląsowe co powoduje poprawę ostrości wzroku Nie zawsze jednak operacje oczopląsu dają trwały wynik Co zrobić po zakończeniu leczenia Po zakończeniu leczenia przyczynowego jak również okulistycznego konieczna jest okresowa kontrola u odpowiednich specjalistów Jak uniknąć zachorowania Nie jest możliwe zapobieganie chorobom których objawem bywa oczopląs ani zapobieganie wrodzonemu oczopląsowi o nieznanej przyczynie Dlatego ważne są okresowe badania profilaktyczne na przykład u dzieci badania bilansowe w określonych miesiącach i latach życia Jaskra pierwotnie zamkniętego kąta Więcej Co to jest i jakie są przyczyny Jaskra pierwotnie zamkniętego kąta JPZK jest jedną z 2 głównych postaci tej choroby zob Jaskra Cechą odróżniającą ją od jaskry otwartego kąta są nawracające bóle oczu i głowy z okresowym zamgleniem widzenia pojawiające się od wczesnych etapów rozwoju choroby a także o czym należy pamiętać poprzedzające jej rozwój Występują one w oczach których budowa anatomiczna usposabia do czasowego odwracalnego zamykania się kąta przesączania na mniejszej lub większej części jego obwodu zob Jaskra ryc 1 Jest to tzw pierwotne zamknięcie kąta PZK którego skutkiem jest zablokowanie dostępu cieczy wodnistej do dróg odpływu i okresowy wzrost ciśnienia wewnątrzgałkowego Z czasem nawrotowość tego stanu incydenty ostrych ataków pełnego zamknięcia kata lub jego przewlekły i nieodwracalny charakter powodują jaskrę pierwotnie zamkniętego kąta z postępującym jaskrowym zanikiem nerwu wzrokowego Pierwotne zamknięcie kąta PZK do którego predysponują wrodzone cechy anatomiczne oka może występować rodzinnie w I stopniu pokrewieństwa rodzice rodzeństwo Istnieją 3 typy pierwotnego zamknięcia kąta spowodowane różnymi cechami anatomicznymi Pierwotne zamknięcie kąta typu I I typ PZK występuje w oczach z proporcjonalnie zbyt dużą soczewką zob która powoduje że przestrzeń między rogówką a tęczówką gdzie mieści się kąt przesączania jest zbyt wąska zob Jaskra ryc 1 Dzieje się tak w mniejszych gałkach ocznych częściej u kobiet i u osób nadwzrocznych zob Nadwzroczność tzn wymagających szkieł okularowych ze znakiem do patrzenia w dal i jeszcze silniejszych do pracy z bliska tzw dalekowidze W takich oczach dochodzi do okresowego zamknięcia kąta początkowo w sektorach w których jest on anatomicznie najwęższy podczas rozszerzania się źrenicy w ciemności lub przy słabym oświetleniu gdy sfałdowana tęczówka zamyka wąską przestrzeń przed drogami odpływu w kącie przesączania przy długotrwałym napięciu akomodacji która pogrubiając soczewkę umożliwia dobre widzenie z bliska W ciągu życia wskutek fizjologicznego wzrostu wymiarów soczewki przesuwającej coraz bardziej tęczówkę ku rogówce szerokość kąta przesączania maleje coraz bardziej Proces ten nasila się wskutek rozwoju zaćmy zob Zaćma która dodatkowo zwiększa wymiary soczewki Powoduje to że u osób starszych u których soczewka jest trwale powiększona zamknięcie kąta na części jego obwodu jest trwałe a przepływ cieczy wodnistej przez źrenicę utrudniony występuje tzw blok źreniczny ryc 1A 3 5A i 3 2B Ryc 1 3 5 A i 3 2B Pierwotne zamknięcie kąta I typu w obrazie tomografii optycznej AS OCT A Duża soczewka przypiera tęczówkę do rogówki strzałki zamykając dostęp do dróg odpływu cieczy wodnistej w szczycie kąta przesączania Jest tzw blok źreniczny B Dla porównania obraz tomograficzny przedniego odcinka oka z prawidłowym kątem przesączania Taki stan powoduje trwałe utrudnienie odpływu cieczy wodnistej skutkujące stałym podwyższeniem ciśnienia w oku Grozi on ponadto zamknięciem kąta przesączania na całym obwodzie np w wyniku rozszerzenia źrenicy i całkowitym zablokowaniem odpływu zobacz niżej ostre pierwotne zamknięcie kąta dawniej nazywane ostrą jaskrą Pierwotne zamknięcie kąta typu II II typ PZK jest spowodowane tzw konfiguracją płaskiej tęczówki Ten typ zamknięcia kąta często występuje już w młodości W jego mechanizmie soczewka i jej powiększanie się z wiekiem nie odgrywają żadnej roli W II typie PZK do zablokowania odpływu dochodzi na obwodzie tęczówki w miejscu jej stromego stoku położonego dokładnie naprzeciw beleczkowania przez które odpływa z oka ciecz wodnista Wywołuje je sfałdowanie tęczówki przy rozszerzeniu się źrenicy a także podpieranie od tyłu przez położone za tęczówką ciało rzęskowe grubiejące podczas akomodacji ryc 2 NOWA Przeciwległy układ stoku tęczówki i powierzchni beleczkowania sprzyja powstawaniu głębokich zlepów a następnie rozprzestrzeniających się na cały obwód kąta zrostów PZK spowodowane konfiguracją płaskiej tęczówki prowadzi do najgroźniejszej zarostowej formy zamknięcia kąta patrz niżej przewlekłe PZK Jest to tym niebezpieczniejsze że PZK II typu z konfiguracją płaskiej tęczówki trudno rozpoznać bez zastosowania optycznej tomografii AS OCT co uniemożliwia wczesne skuteczne leczenie zabiegowe Ryc NOWA Pierwotne zamknięcie kąta II typu w obrazie tomografii optycznej AS OCT Po lewej zamknięcie kąta przez typowe dla konfiguracji płaskiej tęczówki zablokowanie dróg odpływu na poziomie beleczkowania przez przypieraną od od tyłu białe strzałki stromą nasadę tęczówki Po prawej widoczna wąska szczelina kąta z tworzącymi się zrostami pomiędzy stromą nasadą tęczówki a położonym naprzeciw beleczkowaniem Pierwotne zamknięcie kąta typu III III typ PZK wywołuje zarówno powodowany przez soczewkę blok źreniczny jak również konfiguracja płaskiej tęczówki Ryc 3 3 10A Ryc 3 3 10A Pierwotne zamknięcie kąta III typu w obrazie tomografii optycznej AS OCT Soczewka z zaćmą początkową przesuwająca tęczówkę ku przodowi stanowi element PZK I typu blok źreniczny Typowe dla konfiguracji płaskiej tęczówki strome ukształtowanie jej stoku przesłaniające beleczkowanie jest elementem PZK II typu Strzałki wskazują tworzące się wypustki świadczące o procesie zarostowego zamknięcia kąta PZK typu III z mieszanym mechanizmem zamknięcia kąta jest bardzo częste w naszej populacji Prowadzi ono do jaskry pierwotnie zamkniętego kąta JPZK już ok 40 50 rż a więc u osób młodszych niż ma to miejsce w PZK I typu które jest powodowane wyłącznie przez soczewkę powiększającą się z powodu wieku lub i zaćmy Jak często występuje Dotychczasowe badania epidemiologiczne określające częstość występowania różnych form jaskry wskazują iż wśród rasy białej jaskra pierwotnie zamkniętego kąta JPZK stanowi jedynie ok 5 wszystkich przypadków jaskry Pochodzą one jednak z okresu w którym ta forma jaskry była rozpoznawana głównie w przypadku PZK I typu diagnozowanego gonioskopowo zob Jaskra Dopiero metoda obrazowania pierwotnego zamknięcia kąta PZK za pomocą tomografii optycznej przedniego odcinka AS OCT zob Jaskra która została opracowana i weszła do użytku klinicznego w pierwszym dziesięcioleciu XXI wieku pozwala wykryć jaskrę pierwotnie zamkniętego kąta JPZK także w wielu przypadkach traktowanych dotąd jako jaskra pierwotna otwartego kąta JPOK Są to przede wszystkim przypadki trudnej do diagnostyki gonioskopowej jaskry z konfiguracją płaskiej tęczówki PZK II typu występującej często u osób młodych Uznana za praktycznie nie spotykaną w naszej populacji jest zazwyczaj nie rozpoznawana i leczona jak jaskra pierwotna otwartego kąta Brak diagnostyki obrazowej AS OCT utrudniał także rozpoznawanie JPZK z mieszanym mechanizmem zamknięcia kata PZK III typu W związku z tym rzeczywista częstość występowania JPZK jest bez wątpienia wyższa niż podają aktualnie istniejące statystyki Jak się objawia Pierwotne zamknięcie kąta PZK każdego typu zarówno zanim wywoła neuropatię jaskrową jak i istniejąca już jaskra pierwotnie zamkniętego kąta JPZK mogą powodować rozmaite objawy zależne od sposobu zamknięcia kąta Są one szczegółowo opisane niżej gdyż ich znajomość jest bardzo ważna zarówno dla wczesnego rozpoznania predyspozycji do JPZK jak i wczesnego rozpoznania choroby gdyż tylko wtedy można zastosować skuteczne leczenie Nawracające pierwotne zamknięcie kąta Nawracające pierwotne zamknięcie kąta charakteryzuje się przejściowymi bólami oczu zob Ostry ból oka i głowy oraz zamgleniem widzenia Objawy te cofają się samoistnie gdy ustanie działanie czynnika wywołującego na przykład po wyjściu z ciemnej sali do jasnego miejsca po przerwaniu pracy wzrokowej z bliskiej odległości lub zwężającej źrenicę drzemce Ciśnienie wewnątrzgałkowe spada i dolegliwości ustępują a pacjent tłumaczy je zmęczeniem oczu Tymczasem nawracające zwyżki ciśnienia wewnątrzgałkowego prowadzą z czasem do rozwoju jaskry pierwotnie zamkniętego kąta JPZK Przewlekłe pierwotne zamknięcie kąta Ta najgroźniejsza zarostowa forma PZK występuje najczęściej w PZK typu II i III gdyż predysponuje do niej konfiguracja płaskiej tęczówki Może ona nie dawać żadnych objawów subiektywnych mimo utrwalonego bardzo wysokiego ciśnienia wewnątrzgałkowego zob Ma to miejsce w przypadku jego powolnego wzrostu spowodowanego pełzającym rozprzestrzenianiem się zrostów na coraz większym obszarze kąta Gałka oczna przyzwyczaja się do narastającego napięcia jej ścianek i nie powoduje bólu nawet wtedy gdy ciśnienie podwaja swoją normę przekraczając poziom 40 mm Hg i niszcząc nerw wzrokowy Ostre pierwotne zamknięcie kąta Ostre lub podostre pierwotne zamknięcie kąta może występować we wszystkich typach PZK Schemat przedstawiający mechanizm ostrego pełnoobwodowego zamknięcia kąta z blokiem źrenicy PZK I typu przedstawia rycina 4 3 1 Atak ostrego PZK przebiega burzliwie i nie ustępuje samoistnie Źrenica staje się szeroka i pionowo owalna oko zaś zaczerwienione zob Zaczerwienienie oka i twarde jak kamień Widzenie jest głęboko upośledzone a wokół źródeł światła pojawiają się tęczowe koła Bardzo silny ból oka i głowy zob Ostry ból oka może wywoływać wymioty Popularne nazywanie takiego stanu atakiem ostrej jaskry jest nieprawidłowe gdyż ostre zamknięcie kąta może wystąpić w oku bez neuropatii jaskrowej a szybkie przerwanie ataku i właściwe postępowanie po jego ustąpieniu pozwala zapobiec rozwojowi jaskry Ryc 4 3 1 Schemat ukazujący
    http://poczet.mp.pl/szukaj/Chirurg%20szcz%C4%99kowy/Elbl%C4%85g.html (2012-10-18)

  • Chirurg szczękowy Gdańsk - Poczet Lekarzy
    jej zrąb ma taki sam wygląd jak otaczająca twardówka tzn jest biała nieprzejrzysta Nieprawidłowa jest także krzywizna rogówki Jak często występuje Jest to rzadka wada wrodzona Czasami występuje rodzinnie Jak się objawia Od urodzenia rogówka jest w różnym stopniu przymglona a w najcięższej postaci cała rogówka jest zmętniała biała zob Bielmo rogówki i unaczyniona ryc 3 Dzieje się tak gdyż przy braku rąbka stanowiącego barierę między twardówką a rogówką naczynia nadtwardówki i spojówki przechodzą na rogówkę Od typowego bielma pozapalnego zob Bielmo pozapalne twardówkorogówka różni się tym że nawet w bardzo ciężkich przypadkach centralna część rogówki jest bardziej przejrzysta niż obwodowa Jak lekarz stawia diagnozę Należy przeprowadzić badanie oczu w lampie szczelinowej zob Badanie w lampie szczelinowej co pozwala ocenić czy nie ma dodatkowych zaburzeń ocznych związanych z tą rzadką wadą tab 2 Konieczny jest też pomiar ciśnienia śródgałkowego zob Badanie ciśnienia wewnątrzgałkowego gdyż może występować jaskra zamkniętego kąta przesączania zob Jaskra pierwotnie zamkniętego kąta Dodatkowo wykonuje się pomiary keratometryczne i ocenia wadę refrakcji zob Badanie wady refrakcji Jakie są sposoby leczenia Należy korygować istniejącą wadę wzroku oraz monitorować cisnienie śródgałkowe Utrata przezierności centralnej części rogówki wskazuje na konieczność przeprowadzenia przeszczepu drążącego zob Przeszczep rogówki często u małych dzieci W przeciwnym razie takie oko będzie okiem niewidzącym Osoba po przeszczepie musi być pod ścisłą kontrolą okulistyczną w wyspecjalizowanym ośrodku gdyż zabieg ten jest obarczony dużym ryzykiem odrzucenia zob Przeszczep rogówki a także rozwojem jaskry wtórnej zob Jaskra wtórna Czasami konieczne jest przyjmowanie przez dłuższy czas kortykosteroidów w kroplach lub ogólnie rzadko stosuje się leki immunosupresyjne W przypadku odrzucenia przeszczepu rogówki konieczne jest powtórzenie zabiegu Tabela 2 Zaburzenia ocze towarzyszące twardówkorogówce wrodzony brak tęczówki aniridia niebieska twardówka zaćma jaskra zamkniętego kąta wrodzone zrosty przednie przemieszczenie soczewki nadwzroczność mała rogówka małoocze microphthalmus rzekome opadnięcie powieki szczelina siatkówki szczelina naczyniówki Niebieskie twardówki Niebieska twardówka to określenie wrodzonej wady twardówki Z powodu zaburzeń genetycznych związanych z syntezą głównego białka budującego twardówkę kolagenu włókna kolagenowe mają nieprawidłową budowę Twardówka jest ścieńczała przez co uwidacznia się położona pod nią naczyniówka Więcej Co to jest i jakie są tego przyczyny Twardówka to najbardziej zewnętrzna błona która wraz z rogówką tworzy włóknistą powłokę gałki ocznej Zbudowana jest ze sprężystych włókien kolagenowych nadających jej białą barwę Niebieska twardówka to określenie wrodzonej wady twardówki Z powodu zaburzeń genetycznych związanych z syntezą głównego białka budującego twardówkę kolagenu włókna kolagenowe mają nieprawidłową budowę Twardówka jest ścieńczała przez co uwidacznia się położona pod nią naczyniówka I to właśnie ona nadaje twardówce niebieskawą barwę Twardówki popularnie zwane białkówką oka mają więc barwę błękitnoniebieską zamiast białej Obraz kliniczny niebieskiej twardówki zależy od stopnia jej ścieńczenia Należy ją jednak odróżnić od szarawej twardówki w tzw melanozie ocznej szarawy kolor spowodowany jest gromadzeniem się w samej twardówce lub pod nią brązowego barwnika melaniny oraz od ścieńczenia nabytego na przykład po zapaleniach zob Zapalenie twardówki lub w przebiegu reumatoidalnego zapalenia stawów które pojawia się raczej u dorosłych Występowanie niebieskich twardówek jest najczęściej pierwszym objawem wrodzonej łamliwości kości łac osteogenesis imperfecta choroby charakteryzującej się dodatkowo kruchością kości złamania nawet przy bardzo niewielkich urazach od dzieciństwa oraz głuchotą Niebieskie twardówki mogą się pojawić również u osób z zespołem Ehlersa i Danlosa typ VI z 20 typów tego zespołu który jest rzadkim zespołem dziedzicznym charakteryzującym się nadmierną ruchomością stawów skrzywieniem kręgosłupa od umiarkowanego do ciężkiego wadami serca oraz nieprawidłowościami skóry która po zranieniu trudno się goi oraz łatwo powstają w niej sińce Podłożem tych zaburzeń jest niedobór jednego z enzymów biorących udział w syntezie kolagenu hydroksylazy lizylowej prokolagenu Trzecim także rzadkim zaburzeniem związanym z występowaniem niebieskich twardówek jest zespół kruchej rogówki niebieskiej twardówki rogówki kulistej oraz nadmiernej ruchomości stawów W zespole tym aktywność hydroksylazy lizylowej jest prawidłowa Jak często występuje Jest to niezwykle rzadka wada wrodzona Jak się objawia Omawiane zespoły chorobowe mogą objawiać się złamaniami kości nawet po drobnych urazach już w dzieciństwie skrzywieniem kregosłupa oraz nadmiernie elastyczną trudno gojacą sie po zranieniach skórą Często występują głuchota i szumy w uszach Błękitna barwa twardówki może być pierwszym zauważalnym objawem zaburzeń ogólnych Jak lekarz stawia diagnozę Rozpoznanie stawia się na podstawie badania okulistycznego Stwierdzenie charakterystycznych objawów wymaga potwierdzenia w badaniach dodatkowych W przypadku wrodzonej łamliwości kości są to zdjęcia radiologiczne kości i zębów oraz badania biochemiczne kolagenu w próbkach pobranych od chorych w przypadku zaś podejrzenia zespołu Ehlersa i Danlosa ocenia się aktywność hydroksylazy lizylowej w pobranych fragmentach skóry Jakie są sposoby leczenia Z uwagi na genetyczne podłoże chorób ich leczenie przyczynowe nie jest możliwe Sam objaw niebieskich twardówek jest wskazówką do rozpoznania zespołu objawów chorobowych których skutki trzeba leczyć Ważna jest świadomość związku choroby z pojawianiem się złamań przy niewielkich urazach i ich wczesne leczenie ortopedyczne a także konieczność wczesnego wdrożenia rehabilitacji układu ruchu np ćwiczenia wzmacniające mięśnie przykręgosłupowe aby zapobiec rozwojowi skrzywienia kręgosłupa Zaleca sie też regularne badania słuchu W przypadku konieczności przeprowadzenia u tych chorych zabiegów na gałce ocznej na przykład operacji zeza niebieskie twardówki zmuszają okulistów do szczególnej ostrożności Wynika to stąd że ściana takiej gałki ocznej jest niezwykle cienka i łatwo może dojść do jej perforacji Zaleca się poradnictwo genetyczne przebadanie członków rodziny pod kątem opisanych wyżej anomalii Oczopląs Oczopląs polega na mimowolnych drgających ruchach oczu w poziomie pionie lub obrotowo Ruchy mogą być stałe lub zmieniać się zależnie od kierunku patrzenia Nieprawidłowe oczopląsowe ruchy gałek ocznych powodują pogorszenie ostrości wzroku głównie w dal Więcej Co to jest oczopląs i jakie są przyczyny Oczopląs ang nystagmus polega na mimowolnych drgających ruchach oczu w poziomie pionie lub obrotowo Ruchy mogą być stałe lub zmieniać się zależnie od kierunku patrzenia Jeżeli oczy wykonują rytmicznie ruch w obu kierunkach np w prawo i lewo lub w górę i w dół z jednakową szybkością mówimy o oczopląsie wahadłowym Oczopląs skaczący występuje wtedy gdy ruch oczu w jedną stronę jest szybszy niż w drugą Kierunek oczopląsu umownie określa się według kierunku fazy szybkiej Nieprawidłowe oczopląsowe ruchy gałek ocznych powodują pogorszenie ostrości wzroku zob Badanie ostrości wzroku głównie w dal Oczopląs może mieć charakter fizjologiczny np oczopląs okoruchowy fiksacyjny Oczopląs okoruchowy optokinetyczny powstaje podczas oglądania szybko poruszających się przedmiotów na przykład w czasie wyglądania przez okno podczas jazdy pociągiem czy samochodem Może go też wywołać w czasie patrzenia na wirujący bęben z jasnymi i ciemnymi pionowymi prążkami W uszkodzeniach ośrodkowego układu nerwowego które obejmują drogę przewodzenia bodźców wzrokowych nie jest możliwe wywołanie oczopląsu optokinetycznego Patologiczny oczopląs błędnikowy pojawia się w związku z chorobami błędnika w uchu wewnętrznym Patologiczny oczopląs pochodzenia ocznego stwierdza się we wrodzonych wadach gałki ocznej na przykład w zaćmie zob Zaćma w bielactwie zob Bielactwo w niedorozwoju części plamkowej siatkówki zob Niedorozwój części plamkowej siatkówki U chorych z guzami okolicy skrzyżowania nerwów wzrokowych i u słabowidzących dzieci może występować tzw spasmus nutans Jest to mimowolny stały ruch oczu i głowy a czasem całego ciała Ruchy te mogą się zmniejszać albo nawet zanikać do około 3 roku życia najczęściej u tych chorych dzieci u których udało się uzyskać poprawę widzenia Niekiedy można zaobserwować oczopląs ukryty który występuje po zasłonięciu jednego oka a znika przy obu oczach otwartych Patologiczny oczopląs pochodzenia ośrodkowego występuje przy uszkodzeniach w podstawie czaszki w chorobach móżdżku w uszkodzeniach jądra nerwu VI zob Choroby nerwu VI i w stwardnieniu rozsianym W uszkodzeniach śródmózgowia można zaobserwować oczopląs konwergencyjno retrakcyjny przy patrzeniu w górę gałki oczne ustawiają się zbieżnie a jednocześnie wciągane są w głąb oczodołu uszkodzenia w obrębie tylnego dołu czaszki oraz spowodowane niektórymi lekami mogą się wiązać z oczopląsem ku górze oczopląs okresowo naprzemienny mogą wywołać uszkodzenia pnia mózgu w chorobach naczyniowych czy demielinizacyjnych oczopląs huśtawkowo naprzemienny jedno oko podnosi się i zwraca do wewnątrz a drugie zaś opada i zwraca na zewnątrz mogą go wywołać uszkodzenia skrzyżowania wzrokowego Bezpośrednio po urodzeniu lub we wczesnym niemowlęctwie może pojawić się oczopląs wrodzony o nieznanej przyczynie Trwa on przez całe życie chociaż wraz z rozwojem dziecka może się zmniejszać Ten typ oczopląsu wiąże się z obniżoną ostrością wzroku i nie występuje w czasie snu Zwykle ostrość wzroku do bliży jest lepsza niż w dal gdyż zbieżne ustawienie oczu przy czytaniu zmniejsza nasilenie ruchów oczopląsowych Niektóre postacie wrodzonego oczopląsu wywołują wyrównawcze ustawienie głowy Pojawia się ono gdy siła oczopląsu jest różna w zależności od kierunku spojrzenia Istnieje wówczas tzw strefa ciszy neutralna która odpowiada tej części pola widzenia w której ruchy oczu są najmniejsze lub zanikają W takiej sytuacji pacjent skręca głowę w bok Na przykład gdy u chorego przy patrzeniu w prawo oczopląs jest największy a przy patrzeniu w lewo oczy są spokojnie pacjent skręca głowę w prawo w kierunku największego oczopląsu a jego oczy dla utrzymania fiksacji przedmiotu położonego na wprost zwracają się w lewo w kierunku strefy ciszy Można w skrócie powiedzieć że strefa ciszy zostaje przeniesiona na wprost Dzięki temu poprawia się ostrość wzroku Oczopląs może zostać zablokowany przez zez zbieżny lub rozbieżny zob Zez jawny Opisywany też jest zespół blokady przez konwergencję obu oczu obserwowany u małych dzieci W tych przypadkach na skutek stałego zbieżnego ustawienia obu oczu powstaje przykurcz obu mięśni prostych przyśrodkowych i brak ruchu odwodzenia obu oczu zob Zaburzenia ruchomości gałek ocznych Jak często występuje Nie ma dostępnych danych dotyczących częstości występowania oczopląsu patologicznego W praktyce występuje on rzadko Jak lekarz stawia diagnozę Konieczny jest dokładny wywiad pełne badanie okulistyczne badania dodatkowe np badanie metodą rezonansu magnetycznego oraz konsultacje neurologa i laryngologa aby najprecyzyjniej ustalić przyczyny oczopląsu Jakie są sposoby leczenia oczopląsu Leczeniem oczopląsu zajmują się odpowiedni specjaliści neurolog neurochirurg laryngolog onkolog okulista W oczopląsie o nieznanej przyczynie z wyrównawczym ustawieniem głowy oraz gdy jest blokowany przez konwergencję okulista można stosować okulary pryzmatyczne Można też podawać toksynę botulinową A do odpowiednich mięśni gałkoruchowych Wykonuje się również operacje mięśni gałkoruchowych w celu przesunięcie gałek ocznych w kierunku największego oczopląsu Dzięki temu strefa ciszy znajdzie się na wprost a wyrównawcze ustawienie głowy ustąpi zmniejszają się też ruchy oczopląsowe co powoduje poprawę ostrości wzroku Nie zawsze jednak operacje oczopląsu dają trwały wynik Co zrobić po zakończeniu leczenia Po zakończeniu leczenia przyczynowego jak również okulistycznego konieczna jest okresowa kontrola u odpowiednich specjalistów Jak uniknąć zachorowania Nie jest możliwe zapobieganie chorobom których objawem bywa oczopląs ani zapobieganie wrodzonemu oczopląsowi o nieznanej przyczynie Dlatego ważne są okresowe badania profilaktyczne na przykład u dzieci badania bilansowe w określonych miesiącach i latach życia Jaskra pierwotnie zamkniętego kąta Więcej Co to jest i jakie są przyczyny Jaskra pierwotnie zamkniętego kąta JPZK jest jedną z 2 głównych postaci tej choroby zob Jaskra Cechą odróżniającą ją od jaskry otwartego kąta są nawracające bóle oczu i głowy z okresowym zamgleniem widzenia pojawiające się od wczesnych etapów rozwoju choroby a także o czym należy pamiętać poprzedzające jej rozwój Występują one w oczach których budowa anatomiczna usposabia do czasowego odwracalnego zamykania się kąta przesączania na mniejszej lub większej części jego obwodu zob Jaskra ryc 1 Jest to tzw pierwotne zamknięcie kąta PZK którego skutkiem jest zablokowanie dostępu cieczy wodnistej do dróg odpływu i okresowy wzrost ciśnienia wewnątrzgałkowego Z czasem nawrotowość tego stanu incydenty ostrych ataków pełnego zamknięcia kata lub jego przewlekły i nieodwracalny charakter powodują jaskrę pierwotnie zamkniętego kąta z postępującym jaskrowym zanikiem nerwu wzrokowego Pierwotne zamknięcie kąta PZK do którego predysponują wrodzone cechy anatomiczne oka może występować rodzinnie w I stopniu pokrewieństwa rodzice rodzeństwo Istnieją 3 typy pierwotnego zamknięcia kąta spowodowane różnymi cechami anatomicznymi Pierwotne zamknięcie kąta typu I I typ PZK występuje w oczach z proporcjonalnie zbyt dużą soczewką zob która powoduje że przestrzeń między rogówką a tęczówką gdzie mieści się kąt przesączania jest zbyt wąska zob Jaskra ryc 1 Dzieje się tak w mniejszych gałkach ocznych częściej u kobiet i u osób nadwzrocznych zob Nadwzroczność tzn wymagających szkieł okularowych ze znakiem do patrzenia w dal i jeszcze silniejszych do pracy z bliska tzw dalekowidze W takich oczach dochodzi do okresowego zamknięcia kąta początkowo w sektorach w których jest on anatomicznie najwęższy podczas rozszerzania się źrenicy w ciemności lub przy słabym oświetleniu gdy sfałdowana tęczówka zamyka wąską przestrzeń przed drogami odpływu w kącie przesączania przy długotrwałym napięciu akomodacji która pogrubiając soczewkę umożliwia dobre widzenie z bliska W ciągu życia wskutek fizjologicznego wzrostu wymiarów soczewki przesuwającej coraz bardziej tęczówkę ku rogówce szerokość kąta przesączania maleje coraz bardziej Proces ten nasila się wskutek rozwoju zaćmy zob Zaćma która dodatkowo zwiększa wymiary soczewki Powoduje to że u osób starszych u których soczewka jest trwale powiększona zamknięcie kąta na części jego obwodu jest trwałe a przepływ cieczy wodnistej przez źrenicę utrudniony występuje tzw blok źreniczny ryc 1A 3 5A i 3 2B Ryc 1 3 5 A i 3 2B Pierwotne zamknięcie kąta I typu w obrazie tomografii optycznej AS OCT A Duża soczewka przypiera tęczówkę do rogówki strzałki zamykając dostęp do dróg odpływu cieczy wodnistej w szczycie kąta przesączania Jest tzw blok źreniczny B Dla porównania obraz tomograficzny przedniego odcinka oka z prawidłowym kątem przesączania Taki stan powoduje trwałe utrudnienie odpływu cieczy wodnistej skutkujące stałym podwyższeniem ciśnienia w oku Grozi on ponadto zamknięciem kąta przesączania na całym obwodzie np w wyniku rozszerzenia źrenicy i całkowitym zablokowaniem odpływu zobacz niżej ostre pierwotne zamknięcie kąta dawniej nazywane ostrą jaskrą Pierwotne zamknięcie kąta typu II II typ PZK jest spowodowane tzw konfiguracją płaskiej tęczówki Ten typ zamknięcia kąta często występuje już w młodości W jego mechanizmie soczewka i jej powiększanie się z wiekiem nie odgrywają żadnej roli W II typie PZK do zablokowania odpływu dochodzi na obwodzie tęczówki w miejscu jej stromego stoku położonego dokładnie naprzeciw beleczkowania przez które odpływa z oka ciecz wodnista Wywołuje je sfałdowanie tęczówki przy rozszerzeniu się źrenicy a także podpieranie od tyłu przez położone za tęczówką ciało rzęskowe grubiejące podczas akomodacji ryc 2 NOWA Przeciwległy układ stoku tęczówki i powierzchni beleczkowania sprzyja powstawaniu głębokich zlepów a następnie rozprzestrzeniających się na cały obwód kąta zrostów PZK spowodowane konfiguracją płaskiej tęczówki prowadzi do najgroźniejszej zarostowej formy zamknięcia kąta patrz niżej przewlekłe PZK Jest to tym niebezpieczniejsze że PZK II typu z konfiguracją płaskiej tęczówki trudno rozpoznać bez zastosowania optycznej tomografii AS OCT co uniemożliwia wczesne skuteczne leczenie zabiegowe Ryc NOWA Pierwotne zamknięcie kąta II typu w obrazie tomografii optycznej AS OCT Po lewej zamknięcie kąta przez typowe dla konfiguracji płaskiej tęczówki zablokowanie dróg odpływu na poziomie beleczkowania przez przypieraną od od tyłu białe strzałki stromą nasadę tęczówki Po prawej widoczna wąska szczelina kąta z tworzącymi się zrostami pomiędzy stromą nasadą tęczówki a położonym naprzeciw beleczkowaniem Pierwotne zamknięcie kąta typu III III typ PZK wywołuje zarówno powodowany przez soczewkę blok źreniczny jak również konfiguracja płaskiej tęczówki Ryc 3 3 10A Ryc 3 3 10A Pierwotne zamknięcie kąta III typu w obrazie tomografii optycznej AS OCT Soczewka z zaćmą początkową przesuwająca tęczówkę ku przodowi stanowi element PZK I typu blok źreniczny Typowe dla konfiguracji płaskiej tęczówki strome ukształtowanie jej stoku przesłaniające beleczkowanie jest elementem PZK II typu Strzałki wskazują tworzące się wypustki świadczące o procesie zarostowego zamknięcia kąta PZK typu III z mieszanym mechanizmem zamknięcia kąta jest bardzo częste w naszej populacji Prowadzi ono do jaskry pierwotnie zamkniętego kąta JPZK już ok 40 50 rż a więc u osób młodszych niż ma to miejsce w PZK I typu które jest powodowane wyłącznie przez soczewkę powiększającą się z powodu wieku lub i zaćmy Jak często występuje Dotychczasowe badania epidemiologiczne określające częstość występowania różnych form jaskry wskazują iż wśród rasy białej jaskra pierwotnie zamkniętego kąta JPZK stanowi jedynie ok 5 wszystkich przypadków jaskry Pochodzą one jednak z okresu w którym ta forma jaskry była rozpoznawana głównie w przypadku PZK I typu diagnozowanego gonioskopowo zob Jaskra Dopiero metoda obrazowania pierwotnego zamknięcia kąta PZK za pomocą tomografii optycznej przedniego odcinka AS OCT zob Jaskra która została opracowana i weszła do użytku klinicznego w pierwszym dziesięcioleciu XXI wieku pozwala wykryć jaskrę pierwotnie zamkniętego kąta JPZK także w wielu przypadkach traktowanych dotąd jako jaskra pierwotna otwartego kąta JPOK Są to przede wszystkim przypadki trudnej do diagnostyki gonioskopowej jaskry z konfiguracją płaskiej tęczówki PZK II typu występującej często u osób młodych Uznana za praktycznie nie spotykaną w naszej populacji jest zazwyczaj nie rozpoznawana i leczona jak jaskra pierwotna otwartego kąta Brak diagnostyki obrazowej AS OCT utrudniał także rozpoznawanie JPZK z mieszanym mechanizmem zamknięcia kata PZK III typu W związku z tym rzeczywista częstość występowania JPZK jest bez wątpienia wyższa niż podają aktualnie istniejące statystyki Jak się objawia Pierwotne zamknięcie kąta PZK każdego typu zarówno zanim wywoła neuropatię jaskrową jak i istniejąca już jaskra pierwotnie zamkniętego kąta JPZK mogą powodować rozmaite objawy zależne od sposobu zamknięcia kąta Są one szczegółowo opisane niżej gdyż ich znajomość jest bardzo ważna zarówno dla wczesnego rozpoznania predyspozycji do JPZK jak i wczesnego rozpoznania choroby gdyż tylko wtedy można zastosować skuteczne leczenie Nawracające pierwotne zamknięcie kąta Nawracające pierwotne zamknięcie kąta charakteryzuje się przejściowymi bólami oczu zob Ostry ból oka i głowy oraz zamgleniem widzenia Objawy te cofają się samoistnie gdy ustanie działanie czynnika wywołującego na przykład po wyjściu z ciemnej sali do jasnego miejsca po przerwaniu pracy wzrokowej z bliskiej odległości lub zwężającej źrenicę drzemce Ciśnienie wewnątrzgałkowe spada i dolegliwości ustępują a pacjent tłumaczy je zmęczeniem oczu Tymczasem nawracające zwyżki ciśnienia wewnątrzgałkowego prowadzą z czasem do rozwoju jaskry pierwotnie zamkniętego kąta JPZK Przewlekłe pierwotne zamknięcie kąta Ta najgroźniejsza zarostowa forma PZK występuje najczęściej w PZK typu II i III gdyż predysponuje do niej konfiguracja płaskiej tęczówki Może ona nie dawać żadnych objawów subiektywnych mimo utrwalonego bardzo wysokiego ciśnienia wewnątrzgałkowego zob Ma to miejsce w przypadku jego powolnego wzrostu spowodowanego pełzającym rozprzestrzenianiem się zrostów na coraz większym obszarze kąta Gałka oczna przyzwyczaja się do narastającego napięcia jej ścianek i nie powoduje bólu nawet wtedy gdy ciśnienie podwaja swoją normę przekraczając poziom 40 mm Hg i niszcząc nerw wzrokowy Ostre pierwotne zamknięcie kąta Ostre lub podostre pierwotne zamknięcie kąta może występować we wszystkich typach PZK Schemat przedstawiający mechanizm ostrego pełnoobwodowego zamknięcia kąta z blokiem źrenicy PZK I typu przedstawia rycina 4 3 1 Atak ostrego PZK przebiega burzliwie i nie ustępuje samoistnie Źrenica staje się szeroka i pionowo owalna oko zaś zaczerwienione zob Zaczerwienienie oka i twarde jak kamień Widzenie jest głęboko upośledzone a wokół źródeł światła pojawiają się tęczowe koła Bardzo silny ból oka i głowy zob Ostry ból oka może wywoływać wymioty Popularne nazywanie takiego stanu atakiem ostrej jaskry jest nieprawidłowe gdyż ostre zamknięcie kąta może wystąpić w oku bez neuropatii jaskrowej a szybkie przerwanie ataku i właściwe postępowanie po jego ustąpieniu
    http://poczet.mp.pl/szukaj/Chirurg%20szcz%C4%99kowy/Gda%C5%84sk.html (2012-10-18)

  • Chirurg szczękowy Gorzów Wielkopolski - Poczet Lekarzy
    tzn jest biała nieprzejrzysta Nieprawidłowa jest także krzywizna rogówki Jak często występuje Jest to rzadka wada wrodzona Czasami występuje rodzinnie Jak się objawia Od urodzenia rogówka jest w różnym stopniu przymglona a w najcięższej postaci cała rogówka jest zmętniała biała zob Bielmo rogówki i unaczyniona ryc 3 Dzieje się tak gdyż przy braku rąbka stanowiącego barierę między twardówką a rogówką naczynia nadtwardówki i spojówki przechodzą na rogówkę Od typowego bielma pozapalnego zob Bielmo pozapalne twardówkorogówka różni się tym że nawet w bardzo ciężkich przypadkach centralna część rogówki jest bardziej przejrzysta niż obwodowa Jak lekarz stawia diagnozę Należy przeprowadzić badanie oczu w lampie szczelinowej zob Badanie w lampie szczelinowej co pozwala ocenić czy nie ma dodatkowych zaburzeń ocznych związanych z tą rzadką wadą tab 2 Konieczny jest też pomiar ciśnienia śródgałkowego zob Badanie ciśnienia wewnątrzgałkowego gdyż może występować jaskra zamkniętego kąta przesączania zob Jaskra pierwotnie zamkniętego kąta Dodatkowo wykonuje się pomiary keratometryczne i ocenia wadę refrakcji zob Badanie wady refrakcji Jakie są sposoby leczenia Należy korygować istniejącą wadę wzroku oraz monitorować cisnienie śródgałkowe Utrata przezierności centralnej części rogówki wskazuje na konieczność przeprowadzenia przeszczepu drążącego zob Przeszczep rogówki często u małych dzieci W przeciwnym razie takie oko będzie okiem niewidzącym Osoba po przeszczepie musi być pod ścisłą kontrolą okulistyczną w wyspecjalizowanym ośrodku gdyż zabieg ten jest obarczony dużym ryzykiem odrzucenia zob Przeszczep rogówki a także rozwojem jaskry wtórnej zob Jaskra wtórna Czasami konieczne jest przyjmowanie przez dłuższy czas kortykosteroidów w kroplach lub ogólnie rzadko stosuje się leki immunosupresyjne W przypadku odrzucenia przeszczepu rogówki konieczne jest powtórzenie zabiegu Tabela 2 Zaburzenia ocze towarzyszące twardówkorogówce wrodzony brak tęczówki aniridia niebieska twardówka zaćma jaskra zamkniętego kąta wrodzone zrosty przednie przemieszczenie soczewki nadwzroczność mała rogówka małoocze microphthalmus rzekome opadnięcie powieki szczelina siatkówki szczelina naczyniówki Niebieskie twardówki Niebieska twardówka to określenie wrodzonej wady twardówki Z powodu zaburzeń genetycznych związanych z syntezą głównego białka budującego twardówkę kolagenu włókna kolagenowe mają nieprawidłową budowę Twardówka jest ścieńczała przez co uwidacznia się położona pod nią naczyniówka Więcej Co to jest i jakie są tego przyczyny Twardówka to najbardziej zewnętrzna błona która wraz z rogówką tworzy włóknistą powłokę gałki ocznej Zbudowana jest ze sprężystych włókien kolagenowych nadających jej białą barwę Niebieska twardówka to określenie wrodzonej wady twardówki Z powodu zaburzeń genetycznych związanych z syntezą głównego białka budującego twardówkę kolagenu włókna kolagenowe mają nieprawidłową budowę Twardówka jest ścieńczała przez co uwidacznia się położona pod nią naczyniówka I to właśnie ona nadaje twardówce niebieskawą barwę Twardówki popularnie zwane białkówką oka mają więc barwę błękitnoniebieską zamiast białej Obraz kliniczny niebieskiej twardówki zależy od stopnia jej ścieńczenia Należy ją jednak odróżnić od szarawej twardówki w tzw melanozie ocznej szarawy kolor spowodowany jest gromadzeniem się w samej twardówce lub pod nią brązowego barwnika melaniny oraz od ścieńczenia nabytego na przykład po zapaleniach zob Zapalenie twardówki lub w przebiegu reumatoidalnego zapalenia stawów które pojawia się raczej u dorosłych Występowanie niebieskich twardówek jest najczęściej pierwszym objawem wrodzonej łamliwości kości łac osteogenesis imperfecta choroby charakteryzującej się dodatkowo kruchością kości złamania nawet przy bardzo niewielkich urazach od dzieciństwa oraz głuchotą Niebieskie twardówki mogą się pojawić również u osób z zespołem Ehlersa i Danlosa typ VI z 20 typów tego zespołu który jest rzadkim zespołem dziedzicznym charakteryzującym się nadmierną ruchomością stawów skrzywieniem kręgosłupa od umiarkowanego do ciężkiego wadami serca oraz nieprawidłowościami skóry która po zranieniu trudno się goi oraz łatwo powstają w niej sińce Podłożem tych zaburzeń jest niedobór jednego z enzymów biorących udział w syntezie kolagenu hydroksylazy lizylowej prokolagenu Trzecim także rzadkim zaburzeniem związanym z występowaniem niebieskich twardówek jest zespół kruchej rogówki niebieskiej twardówki rogówki kulistej oraz nadmiernej ruchomości stawów W zespole tym aktywność hydroksylazy lizylowej jest prawidłowa Jak często występuje Jest to niezwykle rzadka wada wrodzona Jak się objawia Omawiane zespoły chorobowe mogą objawiać się złamaniami kości nawet po drobnych urazach już w dzieciństwie skrzywieniem kregosłupa oraz nadmiernie elastyczną trudno gojacą sie po zranieniach skórą Często występują głuchota i szumy w uszach Błękitna barwa twardówki może być pierwszym zauważalnym objawem zaburzeń ogólnych Jak lekarz stawia diagnozę Rozpoznanie stawia się na podstawie badania okulistycznego Stwierdzenie charakterystycznych objawów wymaga potwierdzenia w badaniach dodatkowych W przypadku wrodzonej łamliwości kości są to zdjęcia radiologiczne kości i zębów oraz badania biochemiczne kolagenu w próbkach pobranych od chorych w przypadku zaś podejrzenia zespołu Ehlersa i Danlosa ocenia się aktywność hydroksylazy lizylowej w pobranych fragmentach skóry Jakie są sposoby leczenia Z uwagi na genetyczne podłoże chorób ich leczenie przyczynowe nie jest możliwe Sam objaw niebieskich twardówek jest wskazówką do rozpoznania zespołu objawów chorobowych których skutki trzeba leczyć Ważna jest świadomość związku choroby z pojawianiem się złamań przy niewielkich urazach i ich wczesne leczenie ortopedyczne a także konieczność wczesnego wdrożenia rehabilitacji układu ruchu np ćwiczenia wzmacniające mięśnie przykręgosłupowe aby zapobiec rozwojowi skrzywienia kręgosłupa Zaleca sie też regularne badania słuchu W przypadku konieczności przeprowadzenia u tych chorych zabiegów na gałce ocznej na przykład operacji zeza niebieskie twardówki zmuszają okulistów do szczególnej ostrożności Wynika to stąd że ściana takiej gałki ocznej jest niezwykle cienka i łatwo może dojść do jej perforacji Zaleca się poradnictwo genetyczne przebadanie członków rodziny pod kątem opisanych wyżej anomalii Oczopląs Oczopląs polega na mimowolnych drgających ruchach oczu w poziomie pionie lub obrotowo Ruchy mogą być stałe lub zmieniać się zależnie od kierunku patrzenia Nieprawidłowe oczopląsowe ruchy gałek ocznych powodują pogorszenie ostrości wzroku głównie w dal Więcej Co to jest oczopląs i jakie są przyczyny Oczopląs ang nystagmus polega na mimowolnych drgających ruchach oczu w poziomie pionie lub obrotowo Ruchy mogą być stałe lub zmieniać się zależnie od kierunku patrzenia Jeżeli oczy wykonują rytmicznie ruch w obu kierunkach np w prawo i lewo lub w górę i w dół z jednakową szybkością mówimy o oczopląsie wahadłowym Oczopląs skaczący występuje wtedy gdy ruch oczu w jedną stronę jest szybszy niż w drugą Kierunek oczopląsu umownie określa się według kierunku fazy szybkiej Nieprawidłowe oczopląsowe ruchy gałek ocznych powodują pogorszenie ostrości wzroku zob Badanie ostrości wzroku głównie w dal Oczopląs może mieć charakter fizjologiczny np oczopląs okoruchowy fiksacyjny Oczopląs okoruchowy optokinetyczny powstaje podczas oglądania szybko poruszających się przedmiotów na przykład w czasie wyglądania przez okno podczas jazdy pociągiem czy samochodem Może go też wywołać w czasie patrzenia na wirujący bęben z jasnymi i ciemnymi pionowymi prążkami W uszkodzeniach ośrodkowego układu nerwowego które obejmują drogę przewodzenia bodźców wzrokowych nie jest możliwe wywołanie oczopląsu optokinetycznego Patologiczny oczopląs błędnikowy pojawia się w związku z chorobami błędnika w uchu wewnętrznym Patologiczny oczopląs pochodzenia ocznego stwierdza się we wrodzonych wadach gałki ocznej na przykład w zaćmie zob Zaćma w bielactwie zob Bielactwo w niedorozwoju części plamkowej siatkówki zob Niedorozwój części plamkowej siatkówki U chorych z guzami okolicy skrzyżowania nerwów wzrokowych i u słabowidzących dzieci może występować tzw spasmus nutans Jest to mimowolny stały ruch oczu i głowy a czasem całego ciała Ruchy te mogą się zmniejszać albo nawet zanikać do około 3 roku życia najczęściej u tych chorych dzieci u których udało się uzyskać poprawę widzenia Niekiedy można zaobserwować oczopląs ukryty który występuje po zasłonięciu jednego oka a znika przy obu oczach otwartych Patologiczny oczopląs pochodzenia ośrodkowego występuje przy uszkodzeniach w podstawie czaszki w chorobach móżdżku w uszkodzeniach jądra nerwu VI zob Choroby nerwu VI i w stwardnieniu rozsianym W uszkodzeniach śródmózgowia można zaobserwować oczopląs konwergencyjno retrakcyjny przy patrzeniu w górę gałki oczne ustawiają się zbieżnie a jednocześnie wciągane są w głąb oczodołu uszkodzenia w obrębie tylnego dołu czaszki oraz spowodowane niektórymi lekami mogą się wiązać z oczopląsem ku górze oczopląs okresowo naprzemienny mogą wywołać uszkodzenia pnia mózgu w chorobach naczyniowych czy demielinizacyjnych oczopląs huśtawkowo naprzemienny jedno oko podnosi się i zwraca do wewnątrz a drugie zaś opada i zwraca na zewnątrz mogą go wywołać uszkodzenia skrzyżowania wzrokowego Bezpośrednio po urodzeniu lub we wczesnym niemowlęctwie może pojawić się oczopląs wrodzony o nieznanej przyczynie Trwa on przez całe życie chociaż wraz z rozwojem dziecka może się zmniejszać Ten typ oczopląsu wiąże się z obniżoną ostrością wzroku i nie występuje w czasie snu Zwykle ostrość wzroku do bliży jest lepsza niż w dal gdyż zbieżne ustawienie oczu przy czytaniu zmniejsza nasilenie ruchów oczopląsowych Niektóre postacie wrodzonego oczopląsu wywołują wyrównawcze ustawienie głowy Pojawia się ono gdy siła oczopląsu jest różna w zależności od kierunku spojrzenia Istnieje wówczas tzw strefa ciszy neutralna która odpowiada tej części pola widzenia w której ruchy oczu są najmniejsze lub zanikają W takiej sytuacji pacjent skręca głowę w bok Na przykład gdy u chorego przy patrzeniu w prawo oczopląs jest największy a przy patrzeniu w lewo oczy są spokojnie pacjent skręca głowę w prawo w kierunku największego oczopląsu a jego oczy dla utrzymania fiksacji przedmiotu położonego na wprost zwracają się w lewo w kierunku strefy ciszy Można w skrócie powiedzieć że strefa ciszy zostaje przeniesiona na wprost Dzięki temu poprawia się ostrość wzroku Oczopląs może zostać zablokowany przez zez zbieżny lub rozbieżny zob Zez jawny Opisywany też jest zespół blokady przez konwergencję obu oczu obserwowany u małych dzieci W tych przypadkach na skutek stałego zbieżnego ustawienia obu oczu powstaje przykurcz obu mięśni prostych przyśrodkowych i brak ruchu odwodzenia obu oczu zob Zaburzenia ruchomości gałek ocznych Jak często występuje Nie ma dostępnych danych dotyczących częstości występowania oczopląsu patologicznego W praktyce występuje on rzadko Jak lekarz stawia diagnozę Konieczny jest dokładny wywiad pełne badanie okulistyczne badania dodatkowe np badanie metodą rezonansu magnetycznego oraz konsultacje neurologa i laryngologa aby najprecyzyjniej ustalić przyczyny oczopląsu Jakie są sposoby leczenia oczopląsu Leczeniem oczopląsu zajmują się odpowiedni specjaliści neurolog neurochirurg laryngolog onkolog okulista W oczopląsie o nieznanej przyczynie z wyrównawczym ustawieniem głowy oraz gdy jest blokowany przez konwergencję okulista można stosować okulary pryzmatyczne Można też podawać toksynę botulinową A do odpowiednich mięśni gałkoruchowych Wykonuje się również operacje mięśni gałkoruchowych w celu przesunięcie gałek ocznych w kierunku największego oczopląsu Dzięki temu strefa ciszy znajdzie się na wprost a wyrównawcze ustawienie głowy ustąpi zmniejszają się też ruchy oczopląsowe co powoduje poprawę ostrości wzroku Nie zawsze jednak operacje oczopląsu dają trwały wynik Co zrobić po zakończeniu leczenia Po zakończeniu leczenia przyczynowego jak również okulistycznego konieczna jest okresowa kontrola u odpowiednich specjalistów Jak uniknąć zachorowania Nie jest możliwe zapobieganie chorobom których objawem bywa oczopląs ani zapobieganie wrodzonemu oczopląsowi o nieznanej przyczynie Dlatego ważne są okresowe badania profilaktyczne na przykład u dzieci badania bilansowe w określonych miesiącach i latach życia Jaskra pierwotnie zamkniętego kąta Więcej Co to jest i jakie są przyczyny Jaskra pierwotnie zamkniętego kąta JPZK jest jedną z 2 głównych postaci tej choroby zob Jaskra Cechą odróżniającą ją od jaskry otwartego kąta są nawracające bóle oczu i głowy z okresowym zamgleniem widzenia pojawiające się od wczesnych etapów rozwoju choroby a także o czym należy pamiętać poprzedzające jej rozwój Występują one w oczach których budowa anatomiczna usposabia do czasowego odwracalnego zamykania się kąta przesączania na mniejszej lub większej części jego obwodu zob Jaskra ryc 1 Jest to tzw pierwotne zamknięcie kąta PZK którego skutkiem jest zablokowanie dostępu cieczy wodnistej do dróg odpływu i okresowy wzrost ciśnienia wewnątrzgałkowego Z czasem nawrotowość tego stanu incydenty ostrych ataków pełnego zamknięcia kata lub jego przewlekły i nieodwracalny charakter powodują jaskrę pierwotnie zamkniętego kąta z postępującym jaskrowym zanikiem nerwu wzrokowego Pierwotne zamknięcie kąta PZK do którego predysponują wrodzone cechy anatomiczne oka może występować rodzinnie w I stopniu pokrewieństwa rodzice rodzeństwo Istnieją 3 typy pierwotnego zamknięcia kąta spowodowane różnymi cechami anatomicznymi Pierwotne zamknięcie kąta typu I I typ PZK występuje w oczach z proporcjonalnie zbyt dużą soczewką zob która powoduje że przestrzeń między rogówką a tęczówką gdzie mieści się kąt przesączania jest zbyt wąska zob Jaskra ryc 1 Dzieje się tak w mniejszych gałkach ocznych częściej u kobiet i u osób nadwzrocznych zob Nadwzroczność tzn wymagających szkieł okularowych ze znakiem do patrzenia w dal i jeszcze silniejszych do pracy z bliska tzw dalekowidze W takich oczach dochodzi do okresowego zamknięcia kąta początkowo w sektorach w których jest on anatomicznie najwęższy podczas rozszerzania się źrenicy w ciemności lub przy słabym oświetleniu gdy sfałdowana tęczówka zamyka wąską przestrzeń przed drogami odpływu w kącie przesączania przy długotrwałym napięciu akomodacji która pogrubiając soczewkę umożliwia dobre widzenie z bliska W ciągu życia wskutek fizjologicznego wzrostu wymiarów soczewki przesuwającej coraz bardziej tęczówkę ku rogówce szerokość kąta przesączania maleje coraz bardziej Proces ten nasila się wskutek rozwoju zaćmy zob Zaćma która dodatkowo zwiększa wymiary soczewki Powoduje to że u osób starszych u których soczewka jest trwale powiększona zamknięcie kąta na części jego obwodu jest trwałe a przepływ cieczy wodnistej przez źrenicę utrudniony występuje tzw blok źreniczny ryc 1A 3 5A i 3 2B Ryc 1 3 5 A i 3 2B Pierwotne zamknięcie kąta I typu w obrazie tomografii optycznej AS OCT A Duża soczewka przypiera tęczówkę do rogówki strzałki zamykając dostęp do dróg odpływu cieczy wodnistej w szczycie kąta przesączania Jest tzw blok źreniczny B Dla porównania obraz tomograficzny przedniego odcinka oka z prawidłowym kątem przesączania Taki stan powoduje trwałe utrudnienie odpływu cieczy wodnistej skutkujące stałym podwyższeniem ciśnienia w oku Grozi on ponadto zamknięciem kąta przesączania na całym obwodzie np w wyniku rozszerzenia źrenicy i całkowitym zablokowaniem odpływu zobacz niżej ostre pierwotne zamknięcie kąta dawniej nazywane ostrą jaskrą Pierwotne zamknięcie kąta typu II II typ PZK jest spowodowane tzw konfiguracją płaskiej tęczówki Ten typ zamknięcia kąta często występuje już w młodości W jego mechanizmie soczewka i jej powiększanie się z wiekiem nie odgrywają żadnej roli W II typie PZK do zablokowania odpływu dochodzi na obwodzie tęczówki w miejscu jej stromego stoku położonego dokładnie naprzeciw beleczkowania przez które odpływa z oka ciecz wodnista Wywołuje je sfałdowanie tęczówki przy rozszerzeniu się źrenicy a także podpieranie od tyłu przez położone za tęczówką ciało rzęskowe grubiejące podczas akomodacji ryc 2 NOWA Przeciwległy układ stoku tęczówki i powierzchni beleczkowania sprzyja powstawaniu głębokich zlepów a następnie rozprzestrzeniających się na cały obwód kąta zrostów PZK spowodowane konfiguracją płaskiej tęczówki prowadzi do najgroźniejszej zarostowej formy zamknięcia kąta patrz niżej przewlekłe PZK Jest to tym niebezpieczniejsze że PZK II typu z konfiguracją płaskiej tęczówki trudno rozpoznać bez zastosowania optycznej tomografii AS OCT co uniemożliwia wczesne skuteczne leczenie zabiegowe Ryc NOWA Pierwotne zamknięcie kąta II typu w obrazie tomografii optycznej AS OCT Po lewej zamknięcie kąta przez typowe dla konfiguracji płaskiej tęczówki zablokowanie dróg odpływu na poziomie beleczkowania przez przypieraną od od tyłu białe strzałki stromą nasadę tęczówki Po prawej widoczna wąska szczelina kąta z tworzącymi się zrostami pomiędzy stromą nasadą tęczówki a położonym naprzeciw beleczkowaniem Pierwotne zamknięcie kąta typu III III typ PZK wywołuje zarówno powodowany przez soczewkę blok źreniczny jak również konfiguracja płaskiej tęczówki Ryc 3 3 10A Ryc 3 3 10A Pierwotne zamknięcie kąta III typu w obrazie tomografii optycznej AS OCT Soczewka z zaćmą początkową przesuwająca tęczówkę ku przodowi stanowi element PZK I typu blok źreniczny Typowe dla konfiguracji płaskiej tęczówki strome ukształtowanie jej stoku przesłaniające beleczkowanie jest elementem PZK II typu Strzałki wskazują tworzące się wypustki świadczące o procesie zarostowego zamknięcia kąta PZK typu III z mieszanym mechanizmem zamknięcia kąta jest bardzo częste w naszej populacji Prowadzi ono do jaskry pierwotnie zamkniętego kąta JPZK już ok 40 50 rż a więc u osób młodszych niż ma to miejsce w PZK I typu które jest powodowane wyłącznie przez soczewkę powiększającą się z powodu wieku lub i zaćmy Jak często występuje Dotychczasowe badania epidemiologiczne określające częstość występowania różnych form jaskry wskazują iż wśród rasy białej jaskra pierwotnie zamkniętego kąta JPZK stanowi jedynie ok 5 wszystkich przypadków jaskry Pochodzą one jednak z okresu w którym ta forma jaskry była rozpoznawana głównie w przypadku PZK I typu diagnozowanego gonioskopowo zob Jaskra Dopiero metoda obrazowania pierwotnego zamknięcia kąta PZK za pomocą tomografii optycznej przedniego odcinka AS OCT zob Jaskra która została opracowana i weszła do użytku klinicznego w pierwszym dziesięcioleciu XXI wieku pozwala wykryć jaskrę pierwotnie zamkniętego kąta JPZK także w wielu przypadkach traktowanych dotąd jako jaskra pierwotna otwartego kąta JPOK Są to przede wszystkim przypadki trudnej do diagnostyki gonioskopowej jaskry z konfiguracją płaskiej tęczówki PZK II typu występującej często u osób młodych Uznana za praktycznie nie spotykaną w naszej populacji jest zazwyczaj nie rozpoznawana i leczona jak jaskra pierwotna otwartego kąta Brak diagnostyki obrazowej AS OCT utrudniał także rozpoznawanie JPZK z mieszanym mechanizmem zamknięcia kata PZK III typu W związku z tym rzeczywista częstość występowania JPZK jest bez wątpienia wyższa niż podają aktualnie istniejące statystyki Jak się objawia Pierwotne zamknięcie kąta PZK każdego typu zarówno zanim wywoła neuropatię jaskrową jak i istniejąca już jaskra pierwotnie zamkniętego kąta JPZK mogą powodować rozmaite objawy zależne od sposobu zamknięcia kąta Są one szczegółowo opisane niżej gdyż ich znajomość jest bardzo ważna zarówno dla wczesnego rozpoznania predyspozycji do JPZK jak i wczesnego rozpoznania choroby gdyż tylko wtedy można zastosować skuteczne leczenie Nawracające pierwotne zamknięcie kąta Nawracające pierwotne zamknięcie kąta charakteryzuje się przejściowymi bólami oczu zob Ostry ból oka i głowy oraz zamgleniem widzenia Objawy te cofają się samoistnie gdy ustanie działanie czynnika wywołującego na przykład po wyjściu z ciemnej sali do jasnego miejsca po przerwaniu pracy wzrokowej z bliskiej odległości lub zwężającej źrenicę drzemce Ciśnienie wewnątrzgałkowe spada i dolegliwości ustępują a pacjent tłumaczy je zmęczeniem oczu Tymczasem nawracające zwyżki ciśnienia wewnątrzgałkowego prowadzą z czasem do rozwoju jaskry pierwotnie zamkniętego kąta JPZK Przewlekłe pierwotne zamknięcie kąta Ta najgroźniejsza zarostowa forma PZK występuje najczęściej w PZK typu II i III gdyż predysponuje do niej konfiguracja płaskiej tęczówki Może ona nie dawać żadnych objawów subiektywnych mimo utrwalonego bardzo wysokiego ciśnienia wewnątrzgałkowego zob Ma to miejsce w przypadku jego powolnego wzrostu spowodowanego pełzającym rozprzestrzenianiem się zrostów na coraz większym obszarze kąta Gałka oczna przyzwyczaja się do narastającego napięcia jej ścianek i nie powoduje bólu nawet wtedy gdy ciśnienie podwaja swoją normę przekraczając poziom 40 mm Hg i niszcząc nerw wzrokowy Ostre pierwotne zamknięcie kąta Ostre lub podostre pierwotne zamknięcie kąta może występować we wszystkich typach PZK Schemat przedstawiający mechanizm ostrego pełnoobwodowego zamknięcia kąta z blokiem źrenicy PZK I typu przedstawia rycina 4 3 1 Atak ostrego PZK przebiega burzliwie i nie ustępuje samoistnie Źrenica staje się szeroka i pionowo owalna oko zaś zaczerwienione zob Zaczerwienienie oka i twarde jak kamień Widzenie jest głęboko upośledzone a wokół źródeł światła pojawiają się tęczowe koła Bardzo silny ból oka i głowy zob Ostry ból oka może wywoływać wymioty Popularne nazywanie takiego stanu atakiem ostrej jaskry jest nieprawidłowe gdyż ostre zamknięcie kąta może wystąpić w oku bez neuropatii jaskrowej a szybkie przerwanie ataku i właściwe postępowanie po jego ustąpieniu pozwala zapobiec rozwojowi jaskry Ryc 4 3 1 Schemat
    http://poczet.mp.pl/szukaj/Chirurg%20szcz%C4%99kowy/Gorz%C3%B3w%20%20Wielkopolski.html (2012-10-18)

  • Chirurg szczękowy Jelenia Góra - Poczet Lekarzy
    rogówki Jak często występuje Jest to rzadka wada wrodzona Czasami występuje rodzinnie Jak się objawia Od urodzenia rogówka jest w różnym stopniu przymglona a w najcięższej postaci cała rogówka jest zmętniała biała zob Bielmo rogówki i unaczyniona ryc 3 Dzieje się tak gdyż przy braku rąbka stanowiącego barierę między twardówką a rogówką naczynia nadtwardówki i spojówki przechodzą na rogówkę Od typowego bielma pozapalnego zob Bielmo pozapalne twardówkorogówka różni się tym że nawet w bardzo ciężkich przypadkach centralna część rogówki jest bardziej przejrzysta niż obwodowa Jak lekarz stawia diagnozę Należy przeprowadzić badanie oczu w lampie szczelinowej zob Badanie w lampie szczelinowej co pozwala ocenić czy nie ma dodatkowych zaburzeń ocznych związanych z tą rzadką wadą tab 2 Konieczny jest też pomiar ciśnienia śródgałkowego zob Badanie ciśnienia wewnątrzgałkowego gdyż może występować jaskra zamkniętego kąta przesączania zob Jaskra pierwotnie zamkniętego kąta Dodatkowo wykonuje się pomiary keratometryczne i ocenia wadę refrakcji zob Badanie wady refrakcji Jakie są sposoby leczenia Należy korygować istniejącą wadę wzroku oraz monitorować cisnienie śródgałkowe Utrata przezierności centralnej części rogówki wskazuje na konieczność przeprowadzenia przeszczepu drążącego zob Przeszczep rogówki często u małych dzieci W przeciwnym razie takie oko będzie okiem niewidzącym Osoba po przeszczepie musi być pod ścisłą kontrolą okulistyczną w wyspecjalizowanym ośrodku gdyż zabieg ten jest obarczony dużym ryzykiem odrzucenia zob Przeszczep rogówki a także rozwojem jaskry wtórnej zob Jaskra wtórna Czasami konieczne jest przyjmowanie przez dłuższy czas kortykosteroidów w kroplach lub ogólnie rzadko stosuje się leki immunosupresyjne W przypadku odrzucenia przeszczepu rogówki konieczne jest powtórzenie zabiegu Tabela 2 Zaburzenia ocze towarzyszące twardówkorogówce wrodzony brak tęczówki aniridia niebieska twardówka zaćma jaskra zamkniętego kąta wrodzone zrosty przednie przemieszczenie soczewki nadwzroczność mała rogówka małoocze microphthalmus rzekome opadnięcie powieki szczelina siatkówki szczelina naczyniówki Niebieskie twardówki Niebieska twardówka to określenie wrodzonej wady twardówki Z powodu zaburzeń genetycznych związanych z syntezą głównego białka budującego twardówkę kolagenu włókna kolagenowe mają nieprawidłową budowę Twardówka jest ścieńczała przez co uwidacznia się położona pod nią naczyniówka Więcej Co to jest i jakie są tego przyczyny Twardówka to najbardziej zewnętrzna błona która wraz z rogówką tworzy włóknistą powłokę gałki ocznej Zbudowana jest ze sprężystych włókien kolagenowych nadających jej białą barwę Niebieska twardówka to określenie wrodzonej wady twardówki Z powodu zaburzeń genetycznych związanych z syntezą głównego białka budującego twardówkę kolagenu włókna kolagenowe mają nieprawidłową budowę Twardówka jest ścieńczała przez co uwidacznia się położona pod nią naczyniówka I to właśnie ona nadaje twardówce niebieskawą barwę Twardówki popularnie zwane białkówką oka mają więc barwę błękitnoniebieską zamiast białej Obraz kliniczny niebieskiej twardówki zależy od stopnia jej ścieńczenia Należy ją jednak odróżnić od szarawej twardówki w tzw melanozie ocznej szarawy kolor spowodowany jest gromadzeniem się w samej twardówce lub pod nią brązowego barwnika melaniny oraz od ścieńczenia nabytego na przykład po zapaleniach zob Zapalenie twardówki lub w przebiegu reumatoidalnego zapalenia stawów które pojawia się raczej u dorosłych Występowanie niebieskich twardówek jest najczęściej pierwszym objawem wrodzonej łamliwości kości łac osteogenesis imperfecta choroby charakteryzującej się dodatkowo kruchością kości złamania nawet przy bardzo niewielkich urazach od dzieciństwa oraz głuchotą Niebieskie twardówki mogą się pojawić również u osób z zespołem Ehlersa i Danlosa typ VI z 20 typów tego zespołu który jest rzadkim zespołem dziedzicznym charakteryzującym się nadmierną ruchomością stawów skrzywieniem kręgosłupa od umiarkowanego do ciężkiego wadami serca oraz nieprawidłowościami skóry która po zranieniu trudno się goi oraz łatwo powstają w niej sińce Podłożem tych zaburzeń jest niedobór jednego z enzymów biorących udział w syntezie kolagenu hydroksylazy lizylowej prokolagenu Trzecim także rzadkim zaburzeniem związanym z występowaniem niebieskich twardówek jest zespół kruchej rogówki niebieskiej twardówki rogówki kulistej oraz nadmiernej ruchomości stawów W zespole tym aktywność hydroksylazy lizylowej jest prawidłowa Jak często występuje Jest to niezwykle rzadka wada wrodzona Jak się objawia Omawiane zespoły chorobowe mogą objawiać się złamaniami kości nawet po drobnych urazach już w dzieciństwie skrzywieniem kregosłupa oraz nadmiernie elastyczną trudno gojacą sie po zranieniach skórą Często występują głuchota i szumy w uszach Błękitna barwa twardówki może być pierwszym zauważalnym objawem zaburzeń ogólnych Jak lekarz stawia diagnozę Rozpoznanie stawia się na podstawie badania okulistycznego Stwierdzenie charakterystycznych objawów wymaga potwierdzenia w badaniach dodatkowych W przypadku wrodzonej łamliwości kości są to zdjęcia radiologiczne kości i zębów oraz badania biochemiczne kolagenu w próbkach pobranych od chorych w przypadku zaś podejrzenia zespołu Ehlersa i Danlosa ocenia się aktywność hydroksylazy lizylowej w pobranych fragmentach skóry Jakie są sposoby leczenia Z uwagi na genetyczne podłoże chorób ich leczenie przyczynowe nie jest możliwe Sam objaw niebieskich twardówek jest wskazówką do rozpoznania zespołu objawów chorobowych których skutki trzeba leczyć Ważna jest świadomość związku choroby z pojawianiem się złamań przy niewielkich urazach i ich wczesne leczenie ortopedyczne a także konieczność wczesnego wdrożenia rehabilitacji układu ruchu np ćwiczenia wzmacniające mięśnie przykręgosłupowe aby zapobiec rozwojowi skrzywienia kręgosłupa Zaleca sie też regularne badania słuchu W przypadku konieczności przeprowadzenia u tych chorych zabiegów na gałce ocznej na przykład operacji zeza niebieskie twardówki zmuszają okulistów do szczególnej ostrożności Wynika to stąd że ściana takiej gałki ocznej jest niezwykle cienka i łatwo może dojść do jej perforacji Zaleca się poradnictwo genetyczne przebadanie członków rodziny pod kątem opisanych wyżej anomalii Oczopląs Oczopląs polega na mimowolnych drgających ruchach oczu w poziomie pionie lub obrotowo Ruchy mogą być stałe lub zmieniać się zależnie od kierunku patrzenia Nieprawidłowe oczopląsowe ruchy gałek ocznych powodują pogorszenie ostrości wzroku głównie w dal Więcej Co to jest oczopląs i jakie są przyczyny Oczopląs ang nystagmus polega na mimowolnych drgających ruchach oczu w poziomie pionie lub obrotowo Ruchy mogą być stałe lub zmieniać się zależnie od kierunku patrzenia Jeżeli oczy wykonują rytmicznie ruch w obu kierunkach np w prawo i lewo lub w górę i w dół z jednakową szybkością mówimy o oczopląsie wahadłowym Oczopląs skaczący występuje wtedy gdy ruch oczu w jedną stronę jest szybszy niż w drugą Kierunek oczopląsu umownie określa się według kierunku fazy szybkiej Nieprawidłowe oczopląsowe ruchy gałek ocznych powodują pogorszenie ostrości wzroku zob Badanie ostrości wzroku głównie w dal Oczopląs może mieć charakter fizjologiczny np oczopląs okoruchowy fiksacyjny Oczopląs okoruchowy optokinetyczny powstaje podczas oglądania szybko poruszających się przedmiotów na przykład w czasie wyglądania przez okno podczas jazdy pociągiem czy samochodem Może go też wywołać w czasie patrzenia na wirujący bęben z jasnymi i ciemnymi pionowymi prążkami W uszkodzeniach ośrodkowego układu nerwowego które obejmują drogę przewodzenia bodźców wzrokowych nie jest możliwe wywołanie oczopląsu optokinetycznego Patologiczny oczopląs błędnikowy pojawia się w związku z chorobami błędnika w uchu wewnętrznym Patologiczny oczopląs pochodzenia ocznego stwierdza się we wrodzonych wadach gałki ocznej na przykład w zaćmie zob Zaćma w bielactwie zob Bielactwo w niedorozwoju części plamkowej siatkówki zob Niedorozwój części plamkowej siatkówki U chorych z guzami okolicy skrzyżowania nerwów wzrokowych i u słabowidzących dzieci może występować tzw spasmus nutans Jest to mimowolny stały ruch oczu i głowy a czasem całego ciała Ruchy te mogą się zmniejszać albo nawet zanikać do około 3 roku życia najczęściej u tych chorych dzieci u których udało się uzyskać poprawę widzenia Niekiedy można zaobserwować oczopląs ukryty który występuje po zasłonięciu jednego oka a znika przy obu oczach otwartych Patologiczny oczopląs pochodzenia ośrodkowego występuje przy uszkodzeniach w podstawie czaszki w chorobach móżdżku w uszkodzeniach jądra nerwu VI zob Choroby nerwu VI i w stwardnieniu rozsianym W uszkodzeniach śródmózgowia można zaobserwować oczopląs konwergencyjno retrakcyjny przy patrzeniu w górę gałki oczne ustawiają się zbieżnie a jednocześnie wciągane są w głąb oczodołu uszkodzenia w obrębie tylnego dołu czaszki oraz spowodowane niektórymi lekami mogą się wiązać z oczopląsem ku górze oczopląs okresowo naprzemienny mogą wywołać uszkodzenia pnia mózgu w chorobach naczyniowych czy demielinizacyjnych oczopląs huśtawkowo naprzemienny jedno oko podnosi się i zwraca do wewnątrz a drugie zaś opada i zwraca na zewnątrz mogą go wywołać uszkodzenia skrzyżowania wzrokowego Bezpośrednio po urodzeniu lub we wczesnym niemowlęctwie może pojawić się oczopląs wrodzony o nieznanej przyczynie Trwa on przez całe życie chociaż wraz z rozwojem dziecka może się zmniejszać Ten typ oczopląsu wiąże się z obniżoną ostrością wzroku i nie występuje w czasie snu Zwykle ostrość wzroku do bliży jest lepsza niż w dal gdyż zbieżne ustawienie oczu przy czytaniu zmniejsza nasilenie ruchów oczopląsowych Niektóre postacie wrodzonego oczopląsu wywołują wyrównawcze ustawienie głowy Pojawia się ono gdy siła oczopląsu jest różna w zależności od kierunku spojrzenia Istnieje wówczas tzw strefa ciszy neutralna która odpowiada tej części pola widzenia w której ruchy oczu są najmniejsze lub zanikają W takiej sytuacji pacjent skręca głowę w bok Na przykład gdy u chorego przy patrzeniu w prawo oczopląs jest największy a przy patrzeniu w lewo oczy są spokojnie pacjent skręca głowę w prawo w kierunku największego oczopląsu a jego oczy dla utrzymania fiksacji przedmiotu położonego na wprost zwracają się w lewo w kierunku strefy ciszy Można w skrócie powiedzieć że strefa ciszy zostaje przeniesiona na wprost Dzięki temu poprawia się ostrość wzroku Oczopląs może zostać zablokowany przez zez zbieżny lub rozbieżny zob Zez jawny Opisywany też jest zespół blokady przez konwergencję obu oczu obserwowany u małych dzieci W tych przypadkach na skutek stałego zbieżnego ustawienia obu oczu powstaje przykurcz obu mięśni prostych przyśrodkowych i brak ruchu odwodzenia obu oczu zob Zaburzenia ruchomości gałek ocznych Jak często występuje Nie ma dostępnych danych dotyczących częstości występowania oczopląsu patologicznego W praktyce występuje on rzadko Jak lekarz stawia diagnozę Konieczny jest dokładny wywiad pełne badanie okulistyczne badania dodatkowe np badanie metodą rezonansu magnetycznego oraz konsultacje neurologa i laryngologa aby najprecyzyjniej ustalić przyczyny oczopląsu Jakie są sposoby leczenia oczopląsu Leczeniem oczopląsu zajmują się odpowiedni specjaliści neurolog neurochirurg laryngolog onkolog okulista W oczopląsie o nieznanej przyczynie z wyrównawczym ustawieniem głowy oraz gdy jest blokowany przez konwergencję okulista można stosować okulary pryzmatyczne Można też podawać toksynę botulinową A do odpowiednich mięśni gałkoruchowych Wykonuje się również operacje mięśni gałkoruchowych w celu przesunięcie gałek ocznych w kierunku największego oczopląsu Dzięki temu strefa ciszy znajdzie się na wprost a wyrównawcze ustawienie głowy ustąpi zmniejszają się też ruchy oczopląsowe co powoduje poprawę ostrości wzroku Nie zawsze jednak operacje oczopląsu dają trwały wynik Co zrobić po zakończeniu leczenia Po zakończeniu leczenia przyczynowego jak również okulistycznego konieczna jest okresowa kontrola u odpowiednich specjalistów Jak uniknąć zachorowania Nie jest możliwe zapobieganie chorobom których objawem bywa oczopląs ani zapobieganie wrodzonemu oczopląsowi o nieznanej przyczynie Dlatego ważne są okresowe badania profilaktyczne na przykład u dzieci badania bilansowe w określonych miesiącach i latach życia Jaskra pierwotnie zamkniętego kąta Więcej Co to jest i jakie są przyczyny Jaskra pierwotnie zamkniętego kąta JPZK jest jedną z 2 głównych postaci tej choroby zob Jaskra Cechą odróżniającą ją od jaskry otwartego kąta są nawracające bóle oczu i głowy z okresowym zamgleniem widzenia pojawiające się od wczesnych etapów rozwoju choroby a także o czym należy pamiętać poprzedzające jej rozwój Występują one w oczach których budowa anatomiczna usposabia do czasowego odwracalnego zamykania się kąta przesączania na mniejszej lub większej części jego obwodu zob Jaskra ryc 1 Jest to tzw pierwotne zamknięcie kąta PZK którego skutkiem jest zablokowanie dostępu cieczy wodnistej do dróg odpływu i okresowy wzrost ciśnienia wewnątrzgałkowego Z czasem nawrotowość tego stanu incydenty ostrych ataków pełnego zamknięcia kata lub jego przewlekły i nieodwracalny charakter powodują jaskrę pierwotnie zamkniętego kąta z postępującym jaskrowym zanikiem nerwu wzrokowego Pierwotne zamknięcie kąta PZK do którego predysponują wrodzone cechy anatomiczne oka może występować rodzinnie w I stopniu pokrewieństwa rodzice rodzeństwo Istnieją 3 typy pierwotnego zamknięcia kąta spowodowane różnymi cechami anatomicznymi Pierwotne zamknięcie kąta typu I I typ PZK występuje w oczach z proporcjonalnie zbyt dużą soczewką zob która powoduje że przestrzeń między rogówką a tęczówką gdzie mieści się kąt przesączania jest zbyt wąska zob Jaskra ryc 1 Dzieje się tak w mniejszych gałkach ocznych częściej u kobiet i u osób nadwzrocznych zob Nadwzroczność tzn wymagających szkieł okularowych ze znakiem do patrzenia w dal i jeszcze silniejszych do pracy z bliska tzw dalekowidze W takich oczach dochodzi do okresowego zamknięcia kąta początkowo w sektorach w których jest on anatomicznie najwęższy podczas rozszerzania się źrenicy w ciemności lub przy słabym oświetleniu gdy sfałdowana tęczówka zamyka wąską przestrzeń przed drogami odpływu w kącie przesączania przy długotrwałym napięciu akomodacji która pogrubiając soczewkę umożliwia dobre widzenie z bliska W ciągu życia wskutek fizjologicznego wzrostu wymiarów soczewki przesuwającej coraz bardziej tęczówkę ku rogówce szerokość kąta przesączania maleje coraz bardziej Proces ten nasila się wskutek rozwoju zaćmy zob Zaćma która dodatkowo zwiększa wymiary soczewki Powoduje to że u osób starszych u których soczewka jest trwale powiększona zamknięcie kąta na części jego obwodu jest trwałe a przepływ cieczy wodnistej przez źrenicę utrudniony występuje tzw blok źreniczny ryc 1A 3 5A i 3 2B Ryc 1 3 5 A i 3 2B Pierwotne zamknięcie kąta I typu w obrazie tomografii optycznej AS OCT A Duża soczewka przypiera tęczówkę do rogówki strzałki zamykając dostęp do dróg odpływu cieczy wodnistej w szczycie kąta przesączania Jest tzw blok źreniczny B Dla porównania obraz tomograficzny przedniego odcinka oka z prawidłowym kątem przesączania Taki stan powoduje trwałe utrudnienie odpływu cieczy wodnistej skutkujące stałym podwyższeniem ciśnienia w oku Grozi on ponadto zamknięciem kąta przesączania na całym obwodzie np w wyniku rozszerzenia źrenicy i całkowitym zablokowaniem odpływu zobacz niżej ostre pierwotne zamknięcie kąta dawniej nazywane ostrą jaskrą Pierwotne zamknięcie kąta typu II II typ PZK jest spowodowane tzw konfiguracją płaskiej tęczówki Ten typ zamknięcia kąta często występuje już w młodości W jego mechanizmie soczewka i jej powiększanie się z wiekiem nie odgrywają żadnej roli W II typie PZK do zablokowania odpływu dochodzi na obwodzie tęczówki w miejscu jej stromego stoku położonego dokładnie naprzeciw beleczkowania przez które odpływa z oka ciecz wodnista Wywołuje je sfałdowanie tęczówki przy rozszerzeniu się źrenicy a także podpieranie od tyłu przez położone za tęczówką ciało rzęskowe grubiejące podczas akomodacji ryc 2 NOWA Przeciwległy układ stoku tęczówki i powierzchni beleczkowania sprzyja powstawaniu głębokich zlepów a następnie rozprzestrzeniających się na cały obwód kąta zrostów PZK spowodowane konfiguracją płaskiej tęczówki prowadzi do najgroźniejszej zarostowej formy zamknięcia kąta patrz niżej przewlekłe PZK Jest to tym niebezpieczniejsze że PZK II typu z konfiguracją płaskiej tęczówki trudno rozpoznać bez zastosowania optycznej tomografii AS OCT co uniemożliwia wczesne skuteczne leczenie zabiegowe Ryc NOWA Pierwotne zamknięcie kąta II typu w obrazie tomografii optycznej AS OCT Po lewej zamknięcie kąta przez typowe dla konfiguracji płaskiej tęczówki zablokowanie dróg odpływu na poziomie beleczkowania przez przypieraną od od tyłu białe strzałki stromą nasadę tęczówki Po prawej widoczna wąska szczelina kąta z tworzącymi się zrostami pomiędzy stromą nasadą tęczówki a położonym naprzeciw beleczkowaniem Pierwotne zamknięcie kąta typu III III typ PZK wywołuje zarówno powodowany przez soczewkę blok źreniczny jak również konfiguracja płaskiej tęczówki Ryc 3 3 10A Ryc 3 3 10A Pierwotne zamknięcie kąta III typu w obrazie tomografii optycznej AS OCT Soczewka z zaćmą początkową przesuwająca tęczówkę ku przodowi stanowi element PZK I typu blok źreniczny Typowe dla konfiguracji płaskiej tęczówki strome ukształtowanie jej stoku przesłaniające beleczkowanie jest elementem PZK II typu Strzałki wskazują tworzące się wypustki świadczące o procesie zarostowego zamknięcia kąta PZK typu III z mieszanym mechanizmem zamknięcia kąta jest bardzo częste w naszej populacji Prowadzi ono do jaskry pierwotnie zamkniętego kąta JPZK już ok 40 50 rż a więc u osób młodszych niż ma to miejsce w PZK I typu które jest powodowane wyłącznie przez soczewkę powiększającą się z powodu wieku lub i zaćmy Jak często występuje Dotychczasowe badania epidemiologiczne określające częstość występowania różnych form jaskry wskazują iż wśród rasy białej jaskra pierwotnie zamkniętego kąta JPZK stanowi jedynie ok 5 wszystkich przypadków jaskry Pochodzą one jednak z okresu w którym ta forma jaskry była rozpoznawana głównie w przypadku PZK I typu diagnozowanego gonioskopowo zob Jaskra Dopiero metoda obrazowania pierwotnego zamknięcia kąta PZK za pomocą tomografii optycznej przedniego odcinka AS OCT zob Jaskra która została opracowana i weszła do użytku klinicznego w pierwszym dziesięcioleciu XXI wieku pozwala wykryć jaskrę pierwotnie zamkniętego kąta JPZK także w wielu przypadkach traktowanych dotąd jako jaskra pierwotna otwartego kąta JPOK Są to przede wszystkim przypadki trudnej do diagnostyki gonioskopowej jaskry z konfiguracją płaskiej tęczówki PZK II typu występującej często u osób młodych Uznana za praktycznie nie spotykaną w naszej populacji jest zazwyczaj nie rozpoznawana i leczona jak jaskra pierwotna otwartego kąta Brak diagnostyki obrazowej AS OCT utrudniał także rozpoznawanie JPZK z mieszanym mechanizmem zamknięcia kata PZK III typu W związku z tym rzeczywista częstość występowania JPZK jest bez wątpienia wyższa niż podają aktualnie istniejące statystyki Jak się objawia Pierwotne zamknięcie kąta PZK każdego typu zarówno zanim wywoła neuropatię jaskrową jak i istniejąca już jaskra pierwotnie zamkniętego kąta JPZK mogą powodować rozmaite objawy zależne od sposobu zamknięcia kąta Są one szczegółowo opisane niżej gdyż ich znajomość jest bardzo ważna zarówno dla wczesnego rozpoznania predyspozycji do JPZK jak i wczesnego rozpoznania choroby gdyż tylko wtedy można zastosować skuteczne leczenie Nawracające pierwotne zamknięcie kąta Nawracające pierwotne zamknięcie kąta charakteryzuje się przejściowymi bólami oczu zob Ostry ból oka i głowy oraz zamgleniem widzenia Objawy te cofają się samoistnie gdy ustanie działanie czynnika wywołującego na przykład po wyjściu z ciemnej sali do jasnego miejsca po przerwaniu pracy wzrokowej z bliskiej odległości lub zwężającej źrenicę drzemce Ciśnienie wewnątrzgałkowe spada i dolegliwości ustępują a pacjent tłumaczy je zmęczeniem oczu Tymczasem nawracające zwyżki ciśnienia wewnątrzgałkowego prowadzą z czasem do rozwoju jaskry pierwotnie zamkniętego kąta JPZK Przewlekłe pierwotne zamknięcie kąta Ta najgroźniejsza zarostowa forma PZK występuje najczęściej w PZK typu II i III gdyż predysponuje do niej konfiguracja płaskiej tęczówki Może ona nie dawać żadnych objawów subiektywnych mimo utrwalonego bardzo wysokiego ciśnienia wewnątrzgałkowego zob Ma to miejsce w przypadku jego powolnego wzrostu spowodowanego pełzającym rozprzestrzenianiem się zrostów na coraz większym obszarze kąta Gałka oczna przyzwyczaja się do narastającego napięcia jej ścianek i nie powoduje bólu nawet wtedy gdy ciśnienie podwaja swoją normę przekraczając poziom 40 mm Hg i niszcząc nerw wzrokowy Ostre pierwotne zamknięcie kąta Ostre lub podostre pierwotne zamknięcie kąta może występować we wszystkich typach PZK Schemat przedstawiający mechanizm ostrego pełnoobwodowego zamknięcia kąta z blokiem źrenicy PZK I typu przedstawia rycina 4 3 1 Atak ostrego PZK przebiega burzliwie i nie ustępuje samoistnie Źrenica staje się szeroka i pionowo owalna oko zaś zaczerwienione zob Zaczerwienienie oka i twarde jak kamień Widzenie jest głęboko upośledzone a wokół źródeł światła pojawiają się tęczowe koła Bardzo silny ból oka i głowy zob Ostry ból oka może wywoływać wymioty Popularne nazywanie takiego stanu atakiem ostrej jaskry jest nieprawidłowe gdyż ostre zamknięcie kąta może wystąpić w oku bez neuropatii jaskrowej a szybkie przerwanie ataku i właściwe postępowanie po jego ustąpieniu pozwala zapobiec rozwojowi jaskry Ryc 4 3 1 Schemat ukazujący mechanizm pierwotnego zamknięcia kąta PZK spowodowany blokiem
    http://poczet.mp.pl/szukaj/Chirurg%20szcz%C4%99kowy/Jelenia%20G%C3%B3ra.html (2012-10-18)

  • Chirurg szczękowy Kalisz - Poczet Lekarzy
    wygląd jak otaczająca twardówka tzn jest biała nieprzejrzysta Nieprawidłowa jest także krzywizna rogówki Jak często występuje Jest to rzadka wada wrodzona Czasami występuje rodzinnie Jak się objawia Od urodzenia rogówka jest w różnym stopniu przymglona a w najcięższej postaci cała rogówka jest zmętniała biała zob Bielmo rogówki i unaczyniona ryc 3 Dzieje się tak gdyż przy braku rąbka stanowiącego barierę między twardówką a rogówką naczynia nadtwardówki i spojówki przechodzą na rogówkę Od typowego bielma pozapalnego zob Bielmo pozapalne twardówkorogówka różni się tym że nawet w bardzo ciężkich przypadkach centralna część rogówki jest bardziej przejrzysta niż obwodowa Jak lekarz stawia diagnozę Należy przeprowadzić badanie oczu w lampie szczelinowej zob Badanie w lampie szczelinowej co pozwala ocenić czy nie ma dodatkowych zaburzeń ocznych związanych z tą rzadką wadą tab 2 Konieczny jest też pomiar ciśnienia śródgałkowego zob Badanie ciśnienia wewnątrzgałkowego gdyż może występować jaskra zamkniętego kąta przesączania zob Jaskra pierwotnie zamkniętego kąta Dodatkowo wykonuje się pomiary keratometryczne i ocenia wadę refrakcji zob Badanie wady refrakcji Jakie są sposoby leczenia Należy korygować istniejącą wadę wzroku oraz monitorować cisnienie śródgałkowe Utrata przezierności centralnej części rogówki wskazuje na konieczność przeprowadzenia przeszczepu drążącego zob Przeszczep rogówki często u małych dzieci W przeciwnym razie takie oko będzie okiem niewidzącym Osoba po przeszczepie musi być pod ścisłą kontrolą okulistyczną w wyspecjalizowanym ośrodku gdyż zabieg ten jest obarczony dużym ryzykiem odrzucenia zob Przeszczep rogówki a także rozwojem jaskry wtórnej zob Jaskra wtórna Czasami konieczne jest przyjmowanie przez dłuższy czas kortykosteroidów w kroplach lub ogólnie rzadko stosuje się leki immunosupresyjne W przypadku odrzucenia przeszczepu rogówki konieczne jest powtórzenie zabiegu Tabela 2 Zaburzenia ocze towarzyszące twardówkorogówce wrodzony brak tęczówki aniridia niebieska twardówka zaćma jaskra zamkniętego kąta wrodzone zrosty przednie przemieszczenie soczewki nadwzroczność mała rogówka małoocze microphthalmus rzekome opadnięcie powieki szczelina siatkówki szczelina naczyniówki Niebieskie twardówki Niebieska twardówka to określenie wrodzonej wady twardówki Z powodu zaburzeń genetycznych związanych z syntezą głównego białka budującego twardówkę kolagenu włókna kolagenowe mają nieprawidłową budowę Twardówka jest ścieńczała przez co uwidacznia się położona pod nią naczyniówka Więcej Co to jest i jakie są tego przyczyny Twardówka to najbardziej zewnętrzna błona która wraz z rogówką tworzy włóknistą powłokę gałki ocznej Zbudowana jest ze sprężystych włókien kolagenowych nadających jej białą barwę Niebieska twardówka to określenie wrodzonej wady twardówki Z powodu zaburzeń genetycznych związanych z syntezą głównego białka budującego twardówkę kolagenu włókna kolagenowe mają nieprawidłową budowę Twardówka jest ścieńczała przez co uwidacznia się położona pod nią naczyniówka I to właśnie ona nadaje twardówce niebieskawą barwę Twardówki popularnie zwane białkówką oka mają więc barwę błękitnoniebieską zamiast białej Obraz kliniczny niebieskiej twardówki zależy od stopnia jej ścieńczenia Należy ją jednak odróżnić od szarawej twardówki w tzw melanozie ocznej szarawy kolor spowodowany jest gromadzeniem się w samej twardówce lub pod nią brązowego barwnika melaniny oraz od ścieńczenia nabytego na przykład po zapaleniach zob Zapalenie twardówki lub w przebiegu reumatoidalnego zapalenia stawów które pojawia się raczej u dorosłych Występowanie niebieskich twardówek jest najczęściej pierwszym objawem wrodzonej łamliwości kości łac osteogenesis imperfecta choroby charakteryzującej się dodatkowo kruchością kości złamania nawet przy bardzo niewielkich urazach od dzieciństwa oraz głuchotą Niebieskie twardówki mogą się pojawić również u osób z zespołem Ehlersa i Danlosa typ VI z 20 typów tego zespołu który jest rzadkim zespołem dziedzicznym charakteryzującym się nadmierną ruchomością stawów skrzywieniem kręgosłupa od umiarkowanego do ciężkiego wadami serca oraz nieprawidłowościami skóry która po zranieniu trudno się goi oraz łatwo powstają w niej sińce Podłożem tych zaburzeń jest niedobór jednego z enzymów biorących udział w syntezie kolagenu hydroksylazy lizylowej prokolagenu Trzecim także rzadkim zaburzeniem związanym z występowaniem niebieskich twardówek jest zespół kruchej rogówki niebieskiej twardówki rogówki kulistej oraz nadmiernej ruchomości stawów W zespole tym aktywność hydroksylazy lizylowej jest prawidłowa Jak często występuje Jest to niezwykle rzadka wada wrodzona Jak się objawia Omawiane zespoły chorobowe mogą objawiać się złamaniami kości nawet po drobnych urazach już w dzieciństwie skrzywieniem kregosłupa oraz nadmiernie elastyczną trudno gojacą sie po zranieniach skórą Często występują głuchota i szumy w uszach Błękitna barwa twardówki może być pierwszym zauważalnym objawem zaburzeń ogólnych Jak lekarz stawia diagnozę Rozpoznanie stawia się na podstawie badania okulistycznego Stwierdzenie charakterystycznych objawów wymaga potwierdzenia w badaniach dodatkowych W przypadku wrodzonej łamliwości kości są to zdjęcia radiologiczne kości i zębów oraz badania biochemiczne kolagenu w próbkach pobranych od chorych w przypadku zaś podejrzenia zespołu Ehlersa i Danlosa ocenia się aktywność hydroksylazy lizylowej w pobranych fragmentach skóry Jakie są sposoby leczenia Z uwagi na genetyczne podłoże chorób ich leczenie przyczynowe nie jest możliwe Sam objaw niebieskich twardówek jest wskazówką do rozpoznania zespołu objawów chorobowych których skutki trzeba leczyć Ważna jest świadomość związku choroby z pojawianiem się złamań przy niewielkich urazach i ich wczesne leczenie ortopedyczne a także konieczność wczesnego wdrożenia rehabilitacji układu ruchu np ćwiczenia wzmacniające mięśnie przykręgosłupowe aby zapobiec rozwojowi skrzywienia kręgosłupa Zaleca sie też regularne badania słuchu W przypadku konieczności przeprowadzenia u tych chorych zabiegów na gałce ocznej na przykład operacji zeza niebieskie twardówki zmuszają okulistów do szczególnej ostrożności Wynika to stąd że ściana takiej gałki ocznej jest niezwykle cienka i łatwo może dojść do jej perforacji Zaleca się poradnictwo genetyczne przebadanie członków rodziny pod kątem opisanych wyżej anomalii Oczopląs Oczopląs polega na mimowolnych drgających ruchach oczu w poziomie pionie lub obrotowo Ruchy mogą być stałe lub zmieniać się zależnie od kierunku patrzenia Nieprawidłowe oczopląsowe ruchy gałek ocznych powodują pogorszenie ostrości wzroku głównie w dal Więcej Co to jest oczopląs i jakie są przyczyny Oczopląs ang nystagmus polega na mimowolnych drgających ruchach oczu w poziomie pionie lub obrotowo Ruchy mogą być stałe lub zmieniać się zależnie od kierunku patrzenia Jeżeli oczy wykonują rytmicznie ruch w obu kierunkach np w prawo i lewo lub w górę i w dół z jednakową szybkością mówimy o oczopląsie wahadłowym Oczopląs skaczący występuje wtedy gdy ruch oczu w jedną stronę jest szybszy niż w drugą Kierunek oczopląsu umownie określa się według kierunku fazy szybkiej Nieprawidłowe oczopląsowe ruchy gałek ocznych powodują pogorszenie ostrości wzroku zob Badanie ostrości wzroku głównie w dal Oczopląs może mieć charakter fizjologiczny np oczopląs okoruchowy fiksacyjny Oczopląs okoruchowy optokinetyczny powstaje podczas oglądania szybko poruszających się przedmiotów na przykład w czasie wyglądania przez okno podczas jazdy pociągiem czy samochodem Może go też wywołać w czasie patrzenia na wirujący bęben z jasnymi i ciemnymi pionowymi prążkami W uszkodzeniach ośrodkowego układu nerwowego które obejmują drogę przewodzenia bodźców wzrokowych nie jest możliwe wywołanie oczopląsu optokinetycznego Patologiczny oczopląs błędnikowy pojawia się w związku z chorobami błędnika w uchu wewnętrznym Patologiczny oczopląs pochodzenia ocznego stwierdza się we wrodzonych wadach gałki ocznej na przykład w zaćmie zob Zaćma w bielactwie zob Bielactwo w niedorozwoju części plamkowej siatkówki zob Niedorozwój części plamkowej siatkówki U chorych z guzami okolicy skrzyżowania nerwów wzrokowych i u słabowidzących dzieci może występować tzw spasmus nutans Jest to mimowolny stały ruch oczu i głowy a czasem całego ciała Ruchy te mogą się zmniejszać albo nawet zanikać do około 3 roku życia najczęściej u tych chorych dzieci u których udało się uzyskać poprawę widzenia Niekiedy można zaobserwować oczopląs ukryty który występuje po zasłonięciu jednego oka a znika przy obu oczach otwartych Patologiczny oczopląs pochodzenia ośrodkowego występuje przy uszkodzeniach w podstawie czaszki w chorobach móżdżku w uszkodzeniach jądra nerwu VI zob Choroby nerwu VI i w stwardnieniu rozsianym W uszkodzeniach śródmózgowia można zaobserwować oczopląs konwergencyjno retrakcyjny przy patrzeniu w górę gałki oczne ustawiają się zbieżnie a jednocześnie wciągane są w głąb oczodołu uszkodzenia w obrębie tylnego dołu czaszki oraz spowodowane niektórymi lekami mogą się wiązać z oczopląsem ku górze oczopląs okresowo naprzemienny mogą wywołać uszkodzenia pnia mózgu w chorobach naczyniowych czy demielinizacyjnych oczopląs huśtawkowo naprzemienny jedno oko podnosi się i zwraca do wewnątrz a drugie zaś opada i zwraca na zewnątrz mogą go wywołać uszkodzenia skrzyżowania wzrokowego Bezpośrednio po urodzeniu lub we wczesnym niemowlęctwie może pojawić się oczopląs wrodzony o nieznanej przyczynie Trwa on przez całe życie chociaż wraz z rozwojem dziecka może się zmniejszać Ten typ oczopląsu wiąże się z obniżoną ostrością wzroku i nie występuje w czasie snu Zwykle ostrość wzroku do bliży jest lepsza niż w dal gdyż zbieżne ustawienie oczu przy czytaniu zmniejsza nasilenie ruchów oczopląsowych Niektóre postacie wrodzonego oczopląsu wywołują wyrównawcze ustawienie głowy Pojawia się ono gdy siła oczopląsu jest różna w zależności od kierunku spojrzenia Istnieje wówczas tzw strefa ciszy neutralna która odpowiada tej części pola widzenia w której ruchy oczu są najmniejsze lub zanikają W takiej sytuacji pacjent skręca głowę w bok Na przykład gdy u chorego przy patrzeniu w prawo oczopląs jest największy a przy patrzeniu w lewo oczy są spokojnie pacjent skręca głowę w prawo w kierunku największego oczopląsu a jego oczy dla utrzymania fiksacji przedmiotu położonego na wprost zwracają się w lewo w kierunku strefy ciszy Można w skrócie powiedzieć że strefa ciszy zostaje przeniesiona na wprost Dzięki temu poprawia się ostrość wzroku Oczopląs może zostać zablokowany przez zez zbieżny lub rozbieżny zob Zez jawny Opisywany też jest zespół blokady przez konwergencję obu oczu obserwowany u małych dzieci W tych przypadkach na skutek stałego zbieżnego ustawienia obu oczu powstaje przykurcz obu mięśni prostych przyśrodkowych i brak ruchu odwodzenia obu oczu zob Zaburzenia ruchomości gałek ocznych Jak często występuje Nie ma dostępnych danych dotyczących częstości występowania oczopląsu patologicznego W praktyce występuje on rzadko Jak lekarz stawia diagnozę Konieczny jest dokładny wywiad pełne badanie okulistyczne badania dodatkowe np badanie metodą rezonansu magnetycznego oraz konsultacje neurologa i laryngologa aby najprecyzyjniej ustalić przyczyny oczopląsu Jakie są sposoby leczenia oczopląsu Leczeniem oczopląsu zajmują się odpowiedni specjaliści neurolog neurochirurg laryngolog onkolog okulista W oczopląsie o nieznanej przyczynie z wyrównawczym ustawieniem głowy oraz gdy jest blokowany przez konwergencję okulista można stosować okulary pryzmatyczne Można też podawać toksynę botulinową A do odpowiednich mięśni gałkoruchowych Wykonuje się również operacje mięśni gałkoruchowych w celu przesunięcie gałek ocznych w kierunku największego oczopląsu Dzięki temu strefa ciszy znajdzie się na wprost a wyrównawcze ustawienie głowy ustąpi zmniejszają się też ruchy oczopląsowe co powoduje poprawę ostrości wzroku Nie zawsze jednak operacje oczopląsu dają trwały wynik Co zrobić po zakończeniu leczenia Po zakończeniu leczenia przyczynowego jak również okulistycznego konieczna jest okresowa kontrola u odpowiednich specjalistów Jak uniknąć zachorowania Nie jest możliwe zapobieganie chorobom których objawem bywa oczopląs ani zapobieganie wrodzonemu oczopląsowi o nieznanej przyczynie Dlatego ważne są okresowe badania profilaktyczne na przykład u dzieci badania bilansowe w określonych miesiącach i latach życia Jaskra pierwotnie zamkniętego kąta Więcej Co to jest i jakie są przyczyny Jaskra pierwotnie zamkniętego kąta JPZK jest jedną z 2 głównych postaci tej choroby zob Jaskra Cechą odróżniającą ją od jaskry otwartego kąta są nawracające bóle oczu i głowy z okresowym zamgleniem widzenia pojawiające się od wczesnych etapów rozwoju choroby a także o czym należy pamiętać poprzedzające jej rozwój Występują one w oczach których budowa anatomiczna usposabia do czasowego odwracalnego zamykania się kąta przesączania na mniejszej lub większej części jego obwodu zob Jaskra ryc 1 Jest to tzw pierwotne zamknięcie kąta PZK którego skutkiem jest zablokowanie dostępu cieczy wodnistej do dróg odpływu i okresowy wzrost ciśnienia wewnątrzgałkowego Z czasem nawrotowość tego stanu incydenty ostrych ataków pełnego zamknięcia kata lub jego przewlekły i nieodwracalny charakter powodują jaskrę pierwotnie zamkniętego kąta z postępującym jaskrowym zanikiem nerwu wzrokowego Pierwotne zamknięcie kąta PZK do którego predysponują wrodzone cechy anatomiczne oka może występować rodzinnie w I stopniu pokrewieństwa rodzice rodzeństwo Istnieją 3 typy pierwotnego zamknięcia kąta spowodowane różnymi cechami anatomicznymi Pierwotne zamknięcie kąta typu I I typ PZK występuje w oczach z proporcjonalnie zbyt dużą soczewką zob która powoduje że przestrzeń między rogówką a tęczówką gdzie mieści się kąt przesączania jest zbyt wąska zob Jaskra ryc 1 Dzieje się tak w mniejszych gałkach ocznych częściej u kobiet i u osób nadwzrocznych zob Nadwzroczność tzn wymagających szkieł okularowych ze znakiem do patrzenia w dal i jeszcze silniejszych do pracy z bliska tzw dalekowidze W takich oczach dochodzi do okresowego zamknięcia kąta początkowo w sektorach w których jest on anatomicznie najwęższy podczas rozszerzania się źrenicy w ciemności lub przy słabym oświetleniu gdy sfałdowana tęczówka zamyka wąską przestrzeń przed drogami odpływu w kącie przesączania przy długotrwałym napięciu akomodacji która pogrubiając soczewkę umożliwia dobre widzenie z bliska W ciągu życia wskutek fizjologicznego wzrostu wymiarów soczewki przesuwającej coraz bardziej tęczówkę ku rogówce szerokość kąta przesączania maleje coraz bardziej Proces ten nasila się wskutek rozwoju zaćmy zob Zaćma która dodatkowo zwiększa wymiary soczewki Powoduje to że u osób starszych u których soczewka jest trwale powiększona zamknięcie kąta na części jego obwodu jest trwałe a przepływ cieczy wodnistej przez źrenicę utrudniony występuje tzw blok źreniczny ryc 1A 3 5A i 3 2B Ryc 1 3 5 A i 3 2B Pierwotne zamknięcie kąta I typu w obrazie tomografii optycznej AS OCT A Duża soczewka przypiera tęczówkę do rogówki strzałki zamykając dostęp do dróg odpływu cieczy wodnistej w szczycie kąta przesączania Jest tzw blok źreniczny B Dla porównania obraz tomograficzny przedniego odcinka oka z prawidłowym kątem przesączania Taki stan powoduje trwałe utrudnienie odpływu cieczy wodnistej skutkujące stałym podwyższeniem ciśnienia w oku Grozi on ponadto zamknięciem kąta przesączania na całym obwodzie np w wyniku rozszerzenia źrenicy i całkowitym zablokowaniem odpływu zobacz niżej ostre pierwotne zamknięcie kąta dawniej nazywane ostrą jaskrą Pierwotne zamknięcie kąta typu II II typ PZK jest spowodowane tzw konfiguracją płaskiej tęczówki Ten typ zamknięcia kąta często występuje już w młodości W jego mechanizmie soczewka i jej powiększanie się z wiekiem nie odgrywają żadnej roli W II typie PZK do zablokowania odpływu dochodzi na obwodzie tęczówki w miejscu jej stromego stoku położonego dokładnie naprzeciw beleczkowania przez które odpływa z oka ciecz wodnista Wywołuje je sfałdowanie tęczówki przy rozszerzeniu się źrenicy a także podpieranie od tyłu przez położone za tęczówką ciało rzęskowe grubiejące podczas akomodacji ryc 2 NOWA Przeciwległy układ stoku tęczówki i powierzchni beleczkowania sprzyja powstawaniu głębokich zlepów a następnie rozprzestrzeniających się na cały obwód kąta zrostów PZK spowodowane konfiguracją płaskiej tęczówki prowadzi do najgroźniejszej zarostowej formy zamknięcia kąta patrz niżej przewlekłe PZK Jest to tym niebezpieczniejsze że PZK II typu z konfiguracją płaskiej tęczówki trudno rozpoznać bez zastosowania optycznej tomografii AS OCT co uniemożliwia wczesne skuteczne leczenie zabiegowe Ryc NOWA Pierwotne zamknięcie kąta II typu w obrazie tomografii optycznej AS OCT Po lewej zamknięcie kąta przez typowe dla konfiguracji płaskiej tęczówki zablokowanie dróg odpływu na poziomie beleczkowania przez przypieraną od od tyłu białe strzałki stromą nasadę tęczówki Po prawej widoczna wąska szczelina kąta z tworzącymi się zrostami pomiędzy stromą nasadą tęczówki a położonym naprzeciw beleczkowaniem Pierwotne zamknięcie kąta typu III III typ PZK wywołuje zarówno powodowany przez soczewkę blok źreniczny jak również konfiguracja płaskiej tęczówki Ryc 3 3 10A Ryc 3 3 10A Pierwotne zamknięcie kąta III typu w obrazie tomografii optycznej AS OCT Soczewka z zaćmą początkową przesuwająca tęczówkę ku przodowi stanowi element PZK I typu blok źreniczny Typowe dla konfiguracji płaskiej tęczówki strome ukształtowanie jej stoku przesłaniające beleczkowanie jest elementem PZK II typu Strzałki wskazują tworzące się wypustki świadczące o procesie zarostowego zamknięcia kąta PZK typu III z mieszanym mechanizmem zamknięcia kąta jest bardzo częste w naszej populacji Prowadzi ono do jaskry pierwotnie zamkniętego kąta JPZK już ok 40 50 rż a więc u osób młodszych niż ma to miejsce w PZK I typu które jest powodowane wyłącznie przez soczewkę powiększającą się z powodu wieku lub i zaćmy Jak często występuje Dotychczasowe badania epidemiologiczne określające częstość występowania różnych form jaskry wskazują iż wśród rasy białej jaskra pierwotnie zamkniętego kąta JPZK stanowi jedynie ok 5 wszystkich przypadków jaskry Pochodzą one jednak z okresu w którym ta forma jaskry była rozpoznawana głównie w przypadku PZK I typu diagnozowanego gonioskopowo zob Jaskra Dopiero metoda obrazowania pierwotnego zamknięcia kąta PZK za pomocą tomografii optycznej przedniego odcinka AS OCT zob Jaskra która została opracowana i weszła do użytku klinicznego w pierwszym dziesięcioleciu XXI wieku pozwala wykryć jaskrę pierwotnie zamkniętego kąta JPZK także w wielu przypadkach traktowanych dotąd jako jaskra pierwotna otwartego kąta JPOK Są to przede wszystkim przypadki trudnej do diagnostyki gonioskopowej jaskry z konfiguracją płaskiej tęczówki PZK II typu występującej często u osób młodych Uznana za praktycznie nie spotykaną w naszej populacji jest zazwyczaj nie rozpoznawana i leczona jak jaskra pierwotna otwartego kąta Brak diagnostyki obrazowej AS OCT utrudniał także rozpoznawanie JPZK z mieszanym mechanizmem zamknięcia kata PZK III typu W związku z tym rzeczywista częstość występowania JPZK jest bez wątpienia wyższa niż podają aktualnie istniejące statystyki Jak się objawia Pierwotne zamknięcie kąta PZK każdego typu zarówno zanim wywoła neuropatię jaskrową jak i istniejąca już jaskra pierwotnie zamkniętego kąta JPZK mogą powodować rozmaite objawy zależne od sposobu zamknięcia kąta Są one szczegółowo opisane niżej gdyż ich znajomość jest bardzo ważna zarówno dla wczesnego rozpoznania predyspozycji do JPZK jak i wczesnego rozpoznania choroby gdyż tylko wtedy można zastosować skuteczne leczenie Nawracające pierwotne zamknięcie kąta Nawracające pierwotne zamknięcie kąta charakteryzuje się przejściowymi bólami oczu zob Ostry ból oka i głowy oraz zamgleniem widzenia Objawy te cofają się samoistnie gdy ustanie działanie czynnika wywołującego na przykład po wyjściu z ciemnej sali do jasnego miejsca po przerwaniu pracy wzrokowej z bliskiej odległości lub zwężającej źrenicę drzemce Ciśnienie wewnątrzgałkowe spada i dolegliwości ustępują a pacjent tłumaczy je zmęczeniem oczu Tymczasem nawracające zwyżki ciśnienia wewnątrzgałkowego prowadzą z czasem do rozwoju jaskry pierwotnie zamkniętego kąta JPZK Przewlekłe pierwotne zamknięcie kąta Ta najgroźniejsza zarostowa forma PZK występuje najczęściej w PZK typu II i III gdyż predysponuje do niej konfiguracja płaskiej tęczówki Może ona nie dawać żadnych objawów subiektywnych mimo utrwalonego bardzo wysokiego ciśnienia wewnątrzgałkowego zob Ma to miejsce w przypadku jego powolnego wzrostu spowodowanego pełzającym rozprzestrzenianiem się zrostów na coraz większym obszarze kąta Gałka oczna przyzwyczaja się do narastającego napięcia jej ścianek i nie powoduje bólu nawet wtedy gdy ciśnienie podwaja swoją normę przekraczając poziom 40 mm Hg i niszcząc nerw wzrokowy Ostre pierwotne zamknięcie kąta Ostre lub podostre pierwotne zamknięcie kąta może występować we wszystkich typach PZK Schemat przedstawiający mechanizm ostrego pełnoobwodowego zamknięcia kąta z blokiem źrenicy PZK I typu przedstawia rycina 4 3 1 Atak ostrego PZK przebiega burzliwie i nie ustępuje samoistnie Źrenica staje się szeroka i pionowo owalna oko zaś zaczerwienione zob Zaczerwienienie oka i twarde jak kamień Widzenie jest głęboko upośledzone a wokół źródeł światła pojawiają się tęczowe koła Bardzo silny ból oka i głowy zob Ostry ból oka może wywoływać wymioty Popularne nazywanie takiego stanu atakiem ostrej jaskry jest nieprawidłowe gdyż ostre zamknięcie kąta może wystąpić w oku bez neuropatii jaskrowej a szybkie przerwanie ataku i właściwe postępowanie po jego ustąpieniu pozwala zapobiec rozwojowi jaskry Ryc
    http://poczet.mp.pl/szukaj/Chirurg%20szcz%C4%99kowy/Kalisz.html (2012-10-18)

  • Chirurg szczękowy Katowice - Poczet Lekarzy
    rąbka rogówki przez co nie może powstać przejrzysta rogówka jej zrąb ma taki sam wygląd jak otaczająca twardówka tzn jest biała nieprzejrzysta Nieprawidłowa jest także krzywizna rogówki Jak często występuje Jest to rzadka wada wrodzona Czasami występuje rodzinnie Jak się objawia Od urodzenia rogówka jest w różnym stopniu przymglona a w najcięższej postaci cała rogówka jest zmętniała biała zob Bielmo rogówki i unaczyniona ryc 3 Dzieje się tak gdyż przy braku rąbka stanowiącego barierę między twardówką a rogówką naczynia nadtwardówki i spojówki przechodzą na rogówkę Od typowego bielma pozapalnego zob Bielmo pozapalne twardówkorogówka różni się tym że nawet w bardzo ciężkich przypadkach centralna część rogówki jest bardziej przejrzysta niż obwodowa Jak lekarz stawia diagnozę Należy przeprowadzić badanie oczu w lampie szczelinowej zob Badanie w lampie szczelinowej co pozwala ocenić czy nie ma dodatkowych zaburzeń ocznych związanych z tą rzadką wadą tab 2 Konieczny jest też pomiar ciśnienia śródgałkowego zob Badanie ciśnienia wewnątrzgałkowego gdyż może występować jaskra zamkniętego kąta przesączania zob Jaskra pierwotnie zamkniętego kąta Dodatkowo wykonuje się pomiary keratometryczne i ocenia wadę refrakcji zob Badanie wady refrakcji Jakie są sposoby leczenia Należy korygować istniejącą wadę wzroku oraz monitorować cisnienie śródgałkowe Utrata przezierności centralnej części rogówki wskazuje na konieczność przeprowadzenia przeszczepu drążącego zob Przeszczep rogówki często u małych dzieci W przeciwnym razie takie oko będzie okiem niewidzącym Osoba po przeszczepie musi być pod ścisłą kontrolą okulistyczną w wyspecjalizowanym ośrodku gdyż zabieg ten jest obarczony dużym ryzykiem odrzucenia zob Przeszczep rogówki a także rozwojem jaskry wtórnej zob Jaskra wtórna Czasami konieczne jest przyjmowanie przez dłuższy czas kortykosteroidów w kroplach lub ogólnie rzadko stosuje się leki immunosupresyjne W przypadku odrzucenia przeszczepu rogówki konieczne jest powtórzenie zabiegu Tabela 2 Zaburzenia ocze towarzyszące twardówkorogówce wrodzony brak tęczówki aniridia niebieska twardówka zaćma jaskra zamkniętego kąta wrodzone zrosty przednie przemieszczenie soczewki nadwzroczność mała rogówka małoocze microphthalmus rzekome opadnięcie powieki szczelina siatkówki szczelina naczyniówki Niebieskie twardówki Niebieska twardówka to określenie wrodzonej wady twardówki Z powodu zaburzeń genetycznych związanych z syntezą głównego białka budującego twardówkę kolagenu włókna kolagenowe mają nieprawidłową budowę Twardówka jest ścieńczała przez co uwidacznia się położona pod nią naczyniówka Więcej Co to jest i jakie są tego przyczyny Twardówka to najbardziej zewnętrzna błona która wraz z rogówką tworzy włóknistą powłokę gałki ocznej Zbudowana jest ze sprężystych włókien kolagenowych nadających jej białą barwę Niebieska twardówka to określenie wrodzonej wady twardówki Z powodu zaburzeń genetycznych związanych z syntezą głównego białka budującego twardówkę kolagenu włókna kolagenowe mają nieprawidłową budowę Twardówka jest ścieńczała przez co uwidacznia się położona pod nią naczyniówka I to właśnie ona nadaje twardówce niebieskawą barwę Twardówki popularnie zwane białkówką oka mają więc barwę błękitnoniebieską zamiast białej Obraz kliniczny niebieskiej twardówki zależy od stopnia jej ścieńczenia Należy ją jednak odróżnić od szarawej twardówki w tzw melanozie ocznej szarawy kolor spowodowany jest gromadzeniem się w samej twardówce lub pod nią brązowego barwnika melaniny oraz od ścieńczenia nabytego na przykład po zapaleniach zob Zapalenie twardówki lub w przebiegu reumatoidalnego zapalenia stawów które pojawia się raczej u dorosłych Występowanie niebieskich twardówek jest najczęściej pierwszym objawem wrodzonej łamliwości kości łac osteogenesis imperfecta choroby charakteryzującej się dodatkowo kruchością kości złamania nawet przy bardzo niewielkich urazach od dzieciństwa oraz głuchotą Niebieskie twardówki mogą się pojawić również u osób z zespołem Ehlersa i Danlosa typ VI z 20 typów tego zespołu który jest rzadkim zespołem dziedzicznym charakteryzującym się nadmierną ruchomością stawów skrzywieniem kręgosłupa od umiarkowanego do ciężkiego wadami serca oraz nieprawidłowościami skóry która po zranieniu trudno się goi oraz łatwo powstają w niej sińce Podłożem tych zaburzeń jest niedobór jednego z enzymów biorących udział w syntezie kolagenu hydroksylazy lizylowej prokolagenu Trzecim także rzadkim zaburzeniem związanym z występowaniem niebieskich twardówek jest zespół kruchej rogówki niebieskiej twardówki rogówki kulistej oraz nadmiernej ruchomości stawów W zespole tym aktywność hydroksylazy lizylowej jest prawidłowa Jak często występuje Jest to niezwykle rzadka wada wrodzona Jak się objawia Omawiane zespoły chorobowe mogą objawiać się złamaniami kości nawet po drobnych urazach już w dzieciństwie skrzywieniem kregosłupa oraz nadmiernie elastyczną trudno gojacą sie po zranieniach skórą Często występują głuchota i szumy w uszach Błękitna barwa twardówki może być pierwszym zauważalnym objawem zaburzeń ogólnych Jak lekarz stawia diagnozę Rozpoznanie stawia się na podstawie badania okulistycznego Stwierdzenie charakterystycznych objawów wymaga potwierdzenia w badaniach dodatkowych W przypadku wrodzonej łamliwości kości są to zdjęcia radiologiczne kości i zębów oraz badania biochemiczne kolagenu w próbkach pobranych od chorych w przypadku zaś podejrzenia zespołu Ehlersa i Danlosa ocenia się aktywność hydroksylazy lizylowej w pobranych fragmentach skóry Jakie są sposoby leczenia Z uwagi na genetyczne podłoże chorób ich leczenie przyczynowe nie jest możliwe Sam objaw niebieskich twardówek jest wskazówką do rozpoznania zespołu objawów chorobowych których skutki trzeba leczyć Ważna jest świadomość związku choroby z pojawianiem się złamań przy niewielkich urazach i ich wczesne leczenie ortopedyczne a także konieczność wczesnego wdrożenia rehabilitacji układu ruchu np ćwiczenia wzmacniające mięśnie przykręgosłupowe aby zapobiec rozwojowi skrzywienia kręgosłupa Zaleca sie też regularne badania słuchu W przypadku konieczności przeprowadzenia u tych chorych zabiegów na gałce ocznej na przykład operacji zeza niebieskie twardówki zmuszają okulistów do szczególnej ostrożności Wynika to stąd że ściana takiej gałki ocznej jest niezwykle cienka i łatwo może dojść do jej perforacji Zaleca się poradnictwo genetyczne przebadanie członków rodziny pod kątem opisanych wyżej anomalii Oczopląs Oczopląs polega na mimowolnych drgających ruchach oczu w poziomie pionie lub obrotowo Ruchy mogą być stałe lub zmieniać się zależnie od kierunku patrzenia Nieprawidłowe oczopląsowe ruchy gałek ocznych powodują pogorszenie ostrości wzroku głównie w dal Więcej Co to jest oczopląs i jakie są przyczyny Oczopląs ang nystagmus polega na mimowolnych drgających ruchach oczu w poziomie pionie lub obrotowo Ruchy mogą być stałe lub zmieniać się zależnie od kierunku patrzenia Jeżeli oczy wykonują rytmicznie ruch w obu kierunkach np w prawo i lewo lub w górę i w dół z jednakową szybkością mówimy o oczopląsie wahadłowym Oczopląs skaczący występuje wtedy gdy ruch oczu w jedną stronę jest szybszy niż w drugą Kierunek oczopląsu umownie określa się według kierunku fazy szybkiej Nieprawidłowe oczopląsowe ruchy gałek ocznych powodują pogorszenie ostrości wzroku zob Badanie ostrości wzroku głównie w dal Oczopląs może mieć charakter fizjologiczny np oczopląs okoruchowy fiksacyjny Oczopląs okoruchowy optokinetyczny powstaje podczas oglądania szybko poruszających się przedmiotów na przykład w czasie wyglądania przez okno podczas jazdy pociągiem czy samochodem Może go też wywołać w czasie patrzenia na wirujący bęben z jasnymi i ciemnymi pionowymi prążkami W uszkodzeniach ośrodkowego układu nerwowego które obejmują drogę przewodzenia bodźców wzrokowych nie jest możliwe wywołanie oczopląsu optokinetycznego Patologiczny oczopląs błędnikowy pojawia się w związku z chorobami błędnika w uchu wewnętrznym Patologiczny oczopląs pochodzenia ocznego stwierdza się we wrodzonych wadach gałki ocznej na przykład w zaćmie zob Zaćma w bielactwie zob Bielactwo w niedorozwoju części plamkowej siatkówki zob Niedorozwój części plamkowej siatkówki U chorych z guzami okolicy skrzyżowania nerwów wzrokowych i u słabowidzących dzieci może występować tzw spasmus nutans Jest to mimowolny stały ruch oczu i głowy a czasem całego ciała Ruchy te mogą się zmniejszać albo nawet zanikać do około 3 roku życia najczęściej u tych chorych dzieci u których udało się uzyskać poprawę widzenia Niekiedy można zaobserwować oczopląs ukryty który występuje po zasłonięciu jednego oka a znika przy obu oczach otwartych Patologiczny oczopląs pochodzenia ośrodkowego występuje przy uszkodzeniach w podstawie czaszki w chorobach móżdżku w uszkodzeniach jądra nerwu VI zob Choroby nerwu VI i w stwardnieniu rozsianym W uszkodzeniach śródmózgowia można zaobserwować oczopląs konwergencyjno retrakcyjny przy patrzeniu w górę gałki oczne ustawiają się zbieżnie a jednocześnie wciągane są w głąb oczodołu uszkodzenia w obrębie tylnego dołu czaszki oraz spowodowane niektórymi lekami mogą się wiązać z oczopląsem ku górze oczopląs okresowo naprzemienny mogą wywołać uszkodzenia pnia mózgu w chorobach naczyniowych czy demielinizacyjnych oczopląs huśtawkowo naprzemienny jedno oko podnosi się i zwraca do wewnątrz a drugie zaś opada i zwraca na zewnątrz mogą go wywołać uszkodzenia skrzyżowania wzrokowego Bezpośrednio po urodzeniu lub we wczesnym niemowlęctwie może pojawić się oczopląs wrodzony o nieznanej przyczynie Trwa on przez całe życie chociaż wraz z rozwojem dziecka może się zmniejszać Ten typ oczopląsu wiąże się z obniżoną ostrością wzroku i nie występuje w czasie snu Zwykle ostrość wzroku do bliży jest lepsza niż w dal gdyż zbieżne ustawienie oczu przy czytaniu zmniejsza nasilenie ruchów oczopląsowych Niektóre postacie wrodzonego oczopląsu wywołują wyrównawcze ustawienie głowy Pojawia się ono gdy siła oczopląsu jest różna w zależności od kierunku spojrzenia Istnieje wówczas tzw strefa ciszy neutralna która odpowiada tej części pola widzenia w której ruchy oczu są najmniejsze lub zanikają W takiej sytuacji pacjent skręca głowę w bok Na przykład gdy u chorego przy patrzeniu w prawo oczopląs jest największy a przy patrzeniu w lewo oczy są spokojnie pacjent skręca głowę w prawo w kierunku największego oczopląsu a jego oczy dla utrzymania fiksacji przedmiotu położonego na wprost zwracają się w lewo w kierunku strefy ciszy Można w skrócie powiedzieć że strefa ciszy zostaje przeniesiona na wprost Dzięki temu poprawia się ostrość wzroku Oczopląs może zostać zablokowany przez zez zbieżny lub rozbieżny zob Zez jawny Opisywany też jest zespół blokady przez konwergencję obu oczu obserwowany u małych dzieci W tych przypadkach na skutek stałego zbieżnego ustawienia obu oczu powstaje przykurcz obu mięśni prostych przyśrodkowych i brak ruchu odwodzenia obu oczu zob Zaburzenia ruchomości gałek ocznych Jak często występuje Nie ma dostępnych danych dotyczących częstości występowania oczopląsu patologicznego W praktyce występuje on rzadko Jak lekarz stawia diagnozę Konieczny jest dokładny wywiad pełne badanie okulistyczne badania dodatkowe np badanie metodą rezonansu magnetycznego oraz konsultacje neurologa i laryngologa aby najprecyzyjniej ustalić przyczyny oczopląsu Jakie są sposoby leczenia oczopląsu Leczeniem oczopląsu zajmują się odpowiedni specjaliści neurolog neurochirurg laryngolog onkolog okulista W oczopląsie o nieznanej przyczynie z wyrównawczym ustawieniem głowy oraz gdy jest blokowany przez konwergencję okulista można stosować okulary pryzmatyczne Można też podawać toksynę botulinową A do odpowiednich mięśni gałkoruchowych Wykonuje się również operacje mięśni gałkoruchowych w celu przesunięcie gałek ocznych w kierunku największego oczopląsu Dzięki temu strefa ciszy znajdzie się na wprost a wyrównawcze ustawienie głowy ustąpi zmniejszają się też ruchy oczopląsowe co powoduje poprawę ostrości wzroku Nie zawsze jednak operacje oczopląsu dają trwały wynik Co zrobić po zakończeniu leczenia Po zakończeniu leczenia przyczynowego jak również okulistycznego konieczna jest okresowa kontrola u odpowiednich specjalistów Jak uniknąć zachorowania Nie jest możliwe zapobieganie chorobom których objawem bywa oczopląs ani zapobieganie wrodzonemu oczopląsowi o nieznanej przyczynie Dlatego ważne są okresowe badania profilaktyczne na przykład u dzieci badania bilansowe w określonych miesiącach i latach życia Jaskra pierwotnie zamkniętego kąta Więcej Co to jest i jakie są przyczyny Jaskra pierwotnie zamkniętego kąta JPZK jest jedną z 2 głównych postaci tej choroby zob Jaskra Cechą odróżniającą ją od jaskry otwartego kąta są nawracające bóle oczu i głowy z okresowym zamgleniem widzenia pojawiające się od wczesnych etapów rozwoju choroby a także o czym należy pamiętać poprzedzające jej rozwój Występują one w oczach których budowa anatomiczna usposabia do czasowego odwracalnego zamykania się kąta przesączania na mniejszej lub większej części jego obwodu zob Jaskra ryc 1 Jest to tzw pierwotne zamknięcie kąta PZK którego skutkiem jest zablokowanie dostępu cieczy wodnistej do dróg odpływu i okresowy wzrost ciśnienia wewnątrzgałkowego Z czasem nawrotowość tego stanu incydenty ostrych ataków pełnego zamknięcia kata lub jego przewlekły i nieodwracalny charakter powodują jaskrę pierwotnie zamkniętego kąta z postępującym jaskrowym zanikiem nerwu wzrokowego Pierwotne zamknięcie kąta PZK do którego predysponują wrodzone cechy anatomiczne oka może występować rodzinnie w I stopniu pokrewieństwa rodzice rodzeństwo Istnieją 3 typy pierwotnego zamknięcia kąta spowodowane różnymi cechami anatomicznymi Pierwotne zamknięcie kąta typu I I typ PZK występuje w oczach z proporcjonalnie zbyt dużą soczewką zob która powoduje że przestrzeń między rogówką a tęczówką gdzie mieści się kąt przesączania jest zbyt wąska zob Jaskra ryc 1 Dzieje się tak w mniejszych gałkach ocznych częściej u kobiet i u osób nadwzrocznych zob Nadwzroczność tzn wymagających szkieł okularowych ze znakiem do patrzenia w dal i jeszcze silniejszych do pracy z bliska tzw dalekowidze W takich oczach dochodzi do okresowego zamknięcia kąta początkowo w sektorach w których jest on anatomicznie najwęższy podczas rozszerzania się źrenicy w ciemności lub przy słabym oświetleniu gdy sfałdowana tęczówka zamyka wąską przestrzeń przed drogami odpływu w kącie przesączania przy długotrwałym napięciu akomodacji która pogrubiając soczewkę umożliwia dobre widzenie z bliska W ciągu życia wskutek fizjologicznego wzrostu wymiarów soczewki przesuwającej coraz bardziej tęczówkę ku rogówce szerokość kąta przesączania maleje coraz bardziej Proces ten nasila się wskutek rozwoju zaćmy zob Zaćma która dodatkowo zwiększa wymiary soczewki Powoduje to że u osób starszych u których soczewka jest trwale powiększona zamknięcie kąta na części jego obwodu jest trwałe a przepływ cieczy wodnistej przez źrenicę utrudniony występuje tzw blok źreniczny ryc 1A 3 5A i 3 2B Ryc 1 3 5 A i 3 2B Pierwotne zamknięcie kąta I typu w obrazie tomografii optycznej AS OCT A Duża soczewka przypiera tęczówkę do rogówki strzałki zamykając dostęp do dróg odpływu cieczy wodnistej w szczycie kąta przesączania Jest tzw blok źreniczny B Dla porównania obraz tomograficzny przedniego odcinka oka z prawidłowym kątem przesączania Taki stan powoduje trwałe utrudnienie odpływu cieczy wodnistej skutkujące stałym podwyższeniem ciśnienia w oku Grozi on ponadto zamknięciem kąta przesączania na całym obwodzie np w wyniku rozszerzenia źrenicy i całkowitym zablokowaniem odpływu zobacz niżej ostre pierwotne zamknięcie kąta dawniej nazywane ostrą jaskrą Pierwotne zamknięcie kąta typu II II typ PZK jest spowodowane tzw konfiguracją płaskiej tęczówki Ten typ zamknięcia kąta często występuje już w młodości W jego mechanizmie soczewka i jej powiększanie się z wiekiem nie odgrywają żadnej roli W II typie PZK do zablokowania odpływu dochodzi na obwodzie tęczówki w miejscu jej stromego stoku położonego dokładnie naprzeciw beleczkowania przez które odpływa z oka ciecz wodnista Wywołuje je sfałdowanie tęczówki przy rozszerzeniu się źrenicy a także podpieranie od tyłu przez położone za tęczówką ciało rzęskowe grubiejące podczas akomodacji ryc 2 NOWA Przeciwległy układ stoku tęczówki i powierzchni beleczkowania sprzyja powstawaniu głębokich zlepów a następnie rozprzestrzeniających się na cały obwód kąta zrostów PZK spowodowane konfiguracją płaskiej tęczówki prowadzi do najgroźniejszej zarostowej formy zamknięcia kąta patrz niżej przewlekłe PZK Jest to tym niebezpieczniejsze że PZK II typu z konfiguracją płaskiej tęczówki trudno rozpoznać bez zastosowania optycznej tomografii AS OCT co uniemożliwia wczesne skuteczne leczenie zabiegowe Ryc NOWA Pierwotne zamknięcie kąta II typu w obrazie tomografii optycznej AS OCT Po lewej zamknięcie kąta przez typowe dla konfiguracji płaskiej tęczówki zablokowanie dróg odpływu na poziomie beleczkowania przez przypieraną od od tyłu białe strzałki stromą nasadę tęczówki Po prawej widoczna wąska szczelina kąta z tworzącymi się zrostami pomiędzy stromą nasadą tęczówki a położonym naprzeciw beleczkowaniem Pierwotne zamknięcie kąta typu III III typ PZK wywołuje zarówno powodowany przez soczewkę blok źreniczny jak również konfiguracja płaskiej tęczówki Ryc 3 3 10A Ryc 3 3 10A Pierwotne zamknięcie kąta III typu w obrazie tomografii optycznej AS OCT Soczewka z zaćmą początkową przesuwająca tęczówkę ku przodowi stanowi element PZK I typu blok źreniczny Typowe dla konfiguracji płaskiej tęczówki strome ukształtowanie jej stoku przesłaniające beleczkowanie jest elementem PZK II typu Strzałki wskazują tworzące się wypustki świadczące o procesie zarostowego zamknięcia kąta PZK typu III z mieszanym mechanizmem zamknięcia kąta jest bardzo częste w naszej populacji Prowadzi ono do jaskry pierwotnie zamkniętego kąta JPZK już ok 40 50 rż a więc u osób młodszych niż ma to miejsce w PZK I typu które jest powodowane wyłącznie przez soczewkę powiększającą się z powodu wieku lub i zaćmy Jak często występuje Dotychczasowe badania epidemiologiczne określające częstość występowania różnych form jaskry wskazują iż wśród rasy białej jaskra pierwotnie zamkniętego kąta JPZK stanowi jedynie ok 5 wszystkich przypadków jaskry Pochodzą one jednak z okresu w którym ta forma jaskry była rozpoznawana głównie w przypadku PZK I typu diagnozowanego gonioskopowo zob Jaskra Dopiero metoda obrazowania pierwotnego zamknięcia kąta PZK za pomocą tomografii optycznej przedniego odcinka AS OCT zob Jaskra która została opracowana i weszła do użytku klinicznego w pierwszym dziesięcioleciu XXI wieku pozwala wykryć jaskrę pierwotnie zamkniętego kąta JPZK także w wielu przypadkach traktowanych dotąd jako jaskra pierwotna otwartego kąta JPOK Są to przede wszystkim przypadki trudnej do diagnostyki gonioskopowej jaskry z konfiguracją płaskiej tęczówki PZK II typu występującej często u osób młodych Uznana za praktycznie nie spotykaną w naszej populacji jest zazwyczaj nie rozpoznawana i leczona jak jaskra pierwotna otwartego kąta Brak diagnostyki obrazowej AS OCT utrudniał także rozpoznawanie JPZK z mieszanym mechanizmem zamknięcia kata PZK III typu W związku z tym rzeczywista częstość występowania JPZK jest bez wątpienia wyższa niż podają aktualnie istniejące statystyki Jak się objawia Pierwotne zamknięcie kąta PZK każdego typu zarówno zanim wywoła neuropatię jaskrową jak i istniejąca już jaskra pierwotnie zamkniętego kąta JPZK mogą powodować rozmaite objawy zależne od sposobu zamknięcia kąta Są one szczegółowo opisane niżej gdyż ich znajomość jest bardzo ważna zarówno dla wczesnego rozpoznania predyspozycji do JPZK jak i wczesnego rozpoznania choroby gdyż tylko wtedy można zastosować skuteczne leczenie Nawracające pierwotne zamknięcie kąta Nawracające pierwotne zamknięcie kąta charakteryzuje się przejściowymi bólami oczu zob Ostry ból oka i głowy oraz zamgleniem widzenia Objawy te cofają się samoistnie gdy ustanie działanie czynnika wywołującego na przykład po wyjściu z ciemnej sali do jasnego miejsca po przerwaniu pracy wzrokowej z bliskiej odległości lub zwężającej źrenicę drzemce Ciśnienie wewnątrzgałkowe spada i dolegliwości ustępują a pacjent tłumaczy je zmęczeniem oczu Tymczasem nawracające zwyżki ciśnienia wewnątrzgałkowego prowadzą z czasem do rozwoju jaskry pierwotnie zamkniętego kąta JPZK Przewlekłe pierwotne zamknięcie kąta Ta najgroźniejsza zarostowa forma PZK występuje najczęściej w PZK typu II i III gdyż predysponuje do niej konfiguracja płaskiej tęczówki Może ona nie dawać żadnych objawów subiektywnych mimo utrwalonego bardzo wysokiego ciśnienia wewnątrzgałkowego zob Ma to miejsce w przypadku jego powolnego wzrostu spowodowanego pełzającym rozprzestrzenianiem się zrostów na coraz większym obszarze kąta Gałka oczna przyzwyczaja się do narastającego napięcia jej ścianek i nie powoduje bólu nawet wtedy gdy ciśnienie podwaja swoją normę przekraczając poziom 40 mm Hg i niszcząc nerw wzrokowy Ostre pierwotne zamknięcie kąta Ostre lub podostre pierwotne zamknięcie kąta może występować we wszystkich typach PZK Schemat przedstawiający mechanizm ostrego pełnoobwodowego zamknięcia kąta z blokiem źrenicy PZK I typu przedstawia rycina 4 3 1 Atak ostrego PZK przebiega burzliwie i nie ustępuje samoistnie Źrenica staje się szeroka i pionowo owalna oko zaś zaczerwienione zob Zaczerwienienie oka i twarde jak kamień Widzenie jest głęboko upośledzone a wokół źródeł światła pojawiają się tęczowe koła Bardzo silny ból oka i głowy zob Ostry ból oka może wywoływać wymioty Popularne nazywanie takiego stanu atakiem ostrej jaskry jest nieprawidłowe gdyż ostre zamknięcie kąta może wystąpić w oku bez neuropatii jaskrowej a
    http://poczet.mp.pl/szukaj/Chirurg%20szcz%C4%99kowy/Katowice.html (2012-10-18)